Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, thông tin cá nhân không chỉ đơn thuần là những con số hay ký tự mà đã trở thành một loại tài sản số vô cùng giá trị. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những rủi ro về an ninh mạng và xâm phạm quyền riêng tư. Để bảo vệ người dân, hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng với việc ban hành các quy định chi tiết về bảo vệ dữ liệu.

Khái niệm dữ liệu cá nhân theo quy định mới nhất

Dữ liệu cá nhân được hiểu là những thông tin gắn liền với một con người cụ thể hoặc giúp xác định danh tính của người đó. Đây là nền tảng để cá nhân tham gia vào các giao dịch dân sự, hành chính và xã hội.

Cụ thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025:

“Dữ liệu cá nhân là dữ liệu số hoặc thông tin dưới dạng khác xác định hoặc giúp xác định một con người cụ thể, bao gồm: dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Dữ liệu cá nhân sau khi khử nhận dạng không còn là dữ liệu cá nhân.”

Như vậy, pháp luật đã phân định rõ hai nhóm dữ liệu chính với mức độ bảo vệ khác nhau tùy thuộc vào tính chất quan trọng và mức độ ảnh hưởng đến quyền riêng tư của cá nhân.

Dữ liệu cá nhân cơ bản gồm những thông tin nào?

Dữ liệu cá nhân cơ bản là những thông tin phổ biến, thường xuyên được sử dụng trong đời sống hàng ngày. Chúng phản ánh các yếu tố nhân thân và lai lịch cơ bản của một người.

Theo khoản 2 Điều 3 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và được cụ thể hóa tại khoản 3 Điều 2 Nghị định 13/2023/NĐ-CP, danh mục này bao gồm:

• Họ, chữ đệm và tên khai sinh; ngày, tháng, năm sinh; giới tính.
• Nơi thường trú, nơi tạm trú, quê quán, địa chỉ liên hệ.
• Quốc tịch, hình ảnh cá nhân.
• Số điện thoại, số định danh cá nhân (CCCD), số hộ chiếu, mã số thuế, số bảo hiểm xã hội.
• Tình trạng hôn nhân, mối quan hệ gia đình.
• Thông tin tài khoản số, lịch sử hoạt động trên không gian mạng.

Những dữ liệu này tuy mang tính phổ thông nhưng lại là chìa khóa để xác định một cá nhân trong hầu hết các giao dịch dân sự và thủ tục hành chính hiện nay.

Tại sao dữ liệu cá nhân nhạy cảm cần được bảo vệ nghiêm ngặt?

Khác với dữ liệu cơ bản, dữ liệu cá nhân nhạy cảm gắn liền với quyền riêng tư cốt lõi. Nếu những thông tin này bị rò rỉ hoặc sử dụng sai mục đích, hậu quả để lại có thể rất nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm và thậm chí là an toàn của cá nhân đó.

Căn cứ khoản 3 Điều 3 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và khoản 4 Điều 2 Nghị định 13/2023/NĐ-CP, dữ liệu nhạy cảm bao gồm:

• Quan điểm chính trị, tôn giáo.
• Tình trạng sức khỏe, hồ sơ bệnh án (trừ nhóm máu).
• Nguồn gốc chủng tộc, đặc điểm di truyền, đặc điểm sinh học riêng.
• Đời sống tình dục, xu hướng tình dục.
• Dữ liệu về tội phạm, hành vi phạm tội.
• Thông tin khách hàng của các tổ chức tín dụng, ngân hàng (số dư tài khoản, lịch sử giao dịch, tài sản gửi...).
• Dữ liệu vị trí cá nhân được xác định qua dịch vụ định vị.

Việc phân loại rõ ràng này giúp các cơ quan chức năng và tổ chức xử lý dữ liệu có những biện pháp kỹ thuật và pháp lý tương xứng để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Hiểu rõ quyền của mình đối với từng loại dữ liệu là bước đầu tiên để mỗi cá nhân tự bảo vệ mình trong môi trường số đầy biến động.