Trong nỗ lực điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt và đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng, ngày 29/05/2018, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chính thức ban hành Quyết định 1158/QĐ-NHNN quy định về tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Quy định này không chỉ là một văn bản hành chính thuần túy mà còn là tín hiệu quan trọng gửi đến thị trường tài chính về định hướng quản lý thanh khoản của cơ quan quản lý trong bối cảnh kinh tế năm 2018 đang có những chuyển biến tích cực.

Dự trữ bắt buộc là gì và tại sao lại quan trọng?

Theo quy định tại Điều 14 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010, dự trữ bắt buộc là số tiền mà tổ chức tín dụng phải gửi tại Ngân hàng Nhà nước để thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia. Việc điều chỉnh tỷ lệ này trực tiếp tác động đến khả năng cung ứng tín dụng của các ngân hàng thương mại ra nền kinh tế.

Chi tiết tỷ lệ dự trữ bắt buộc áp dụng từ tháng 6/2018

Căn cứ vào Quyết định 1158/QĐ-NHNN, tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các ngân hàng (ngoại trừ Ngân hàng Chính sách, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - Agribank và Ngân hàng Hợp tác xã) được quy định cụ thể như sau:

1. Đối với tiền gửi bằng đồng Việt Nam (VND)

• Tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 12 tháng: Áp dụng tỷ lệ 3% trên tổng số dư tiền gửi phải tính dự trữ bắt buộc.
• Tiền gửi có kỳ hạn từ 12 tháng trở lên: Áp dụng tỷ lệ 1% trên tổng số dư tiền gửi phải tính dự trữ bắt buộc.

Việc duy trì tỷ lệ thấp hơn cho các khoản tiền gửi dài hạn nhằm khuyến khích các ngân hàng huy động vốn ổn định, từ đó có nguồn lực bền vững để cho vay trung và dài hạn, phục vụ phát triển sản xuất kinh doanh.

2. Đối với tiền gửi bằng ngoại tệ

Nhằm quản lý chặt chẽ tình trạng đô-la hóa và ổn định tỷ giá, Ngân hàng Nhà nước quy định mức dự trữ bắt buộc đối với ngoại tệ cao hơn đáng kể so với VND:

• Tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 12 tháng: Tỷ lệ là 8% trên tổng số dư tiền gửi.
• Tiền gửi có kỳ hạn từ 12 tháng trở lên: Tỷ lệ là 6% trên tổng số dư tiền gửi.
• Tiền gửi của các tổ chức tín dụng ở nước ngoài: Áp dụng mức 1%.

"Tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thực hiện theo quy định tại Quyết định này kể từ kỳ duy trì dự trữ bắt buộc tháng 6 năm 2018."

Đối tượng được hưởng cơ chế đặc thù

Cần lưu ý rằng, không phải tất cả các tổ chức tín dụng đều áp dụng chung một mức dự trữ. Theo tinh thần của Luật các tổ chức tín dụng 2010 và các văn bản hướng dẫn, các ngân hàng có vai trò hỗ trợ nông nghiệp, nông thôn hoặc phục vụ chính sách xã hội thường được áp dụng tỷ lệ dự trữ thấp hơn hoặc được miễn dự trữ bắt buộc tùy theo từng thời kỳ để hỗ trợ các đối tượng yếu thế trong xã hội.

Việc ban hành Quyết định 1158/QĐ-NHNN thay thế cho các quy định cũ trước đó (như Quyết định 379/QĐ-NHNN năm 2009) cho thấy sự chủ động của Ngân hàng Nhà nước trong việc cập nhật chính sách phù hợp với quy mô và tính chất của hệ thống tài chính hiện đại.

Các tổ chức tín dụng cần đặc biệt lưu ý kỳ duy trì dự trữ bắt buộc tháng 6/2018 để thực hiện đúng quy định, tránh các sai sót dẫn đến vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.