Chính phủ vừa ban hành Nghị định 300/2025/NĐ-CP ngày 17/11/2025, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc kiện toàn bộ máy chính quyền địa phương. Văn bản này không chỉ quy định về số lượng lãnh đạo mà còn chuẩn hóa quy trình bầu, miễn nhiệm và điều động cán bộ chủ chốt tại Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp.

Khung số lượng Phó Chủ tịch UBND cấp tỉnh: Ưu tiên các đô thị đặc biệt

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 5 Nghị định 300/2025/NĐ-CP là việc xác định khung số lượng Phó Chủ tịch UBND cấp tỉnh dựa trên quy mô và tính chất của đơn vị hành chính. Đặc biệt, đối với các thành phố trực thuộc trung ương hình thành sau sắp xếp năm 2025, số lượng này có sự phân hóa rõ rệt.

• Thành phố Hồ Chí Minh: Được bố trí không quá 08 Phó Chủ tịch UBND.
• Thành phố Hà Nội: Giữ mức không quá 05 Phó Chủ tịch UBND.
• Thành phố Huế: Có không quá 04 Phó Chủ tịch UBND.

Đối với các tỉnh hình thành do sắp xếp từ 02 đến 03 đơn vị hành chính cũ, số lượng Phó Chủ tịch có thể lên tới 06 người tùy thuộc vào phân loại đơn vị hành chính trước khi sáp nhập. Điều này nhằm đảm bảo công tác quản lý nhà nước không bị gián đoạn và phù hợp với khối lượng công việc tăng thêm sau khi mở rộng địa giới.

Cơ cấu Ủy viên UBND và quy định đối với cấp xã

Tại Điều 7 Nghị định 300/2025/NĐ-CP, cơ cấu Ủy viên UBND cấp tỉnh và cấp xã được quy định bao gồm: Người đứng đầu cơ quan chuyên môn, Ủy viên phụ trách quân sự và Ủy viên phụ trách công an. Việc chuẩn hóa này giúp tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan hành chính và lực lượng vũ trang trong việc giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.

Riêng đối với cấp xã, Điều 6 Nghị định 300/2025/NĐ-CP quy định nguyên tắc bình quân không quá 2,5 Phó Chủ tịch cho mỗi đơn vị hành chính. UBND cấp tỉnh sẽ căn cứ vào tình hình thực tế về diện tích, dân số và trình độ phát triển kinh tế - xã hội để quyết định số lượng cụ thể cho từng xã, phường, thị trấn.

Quy trình bầu, miễn nhiệm và giao quyền Chủ tịch UBND

Nghị định mới cũng quy định rất chi tiết về trình tự, thủ tục phê chuẩn kết quả bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm các chức danh lãnh đạo UBND. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn đối với cấp tỉnh, và Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê chuẩn đối với cấp xã. Trong trường hợp khuyết chức danh Chủ tịch UBND, cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện giao quyền Chủ tịch để điều hành hoạt động cho đến khi Hội đồng nhân dân bầu ra lãnh đạo mới.

"Nghị định 300/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký và thay thế Nghị định 08/2016/NĐ-CP cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung trước đây."

Việc ban hành Nghị định 300/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang pháp lý minh bạch, giúp các địa phương chủ động trong công tác nhân sự, từ đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.