Trong bối cảnh dư luận đang đặc biệt quan tâm đến các hoạt động thiện nguyện và phát ngôn của những người có tầm ảnh hưởng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đưa ra Dự thảo Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật. Đây được xem là một bước đi cần thiết để định hướng hành vi, giữ gìn hình ảnh đẹp của người nghệ sĩ trong mắt công chúng.

Nghệ sĩ cần giữ gìn hình ảnh chuẩn mực trước công chúng (ảnh minh họa)

Sức ảnh hưởng của nghệ sĩ và yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp

Nghệ sĩ không chỉ là những người làm nghệ thuật mà còn là những cá nhân có sức ảnh hưởng sâu rộng đến cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ. Mỗi hành vi, lời nói hay quan điểm chia sẻ trên không gian mạng đều có thể tạo ra những làn sóng dư luận mạnh mẽ. Tuy nhiên, thời gian qua đã xuất hiện không ít những lùm xùm liên quan đến việc thiếu minh bạch trong giải ngân tiền từ thiện, quảng cáo thực phẩm chức năng sai sự thật hay những phát ngôn thiếu chuẩn mực trên Facebook, Zalo.

Trước thực trạng này, Dự thảo Quy tắc ứng xử nhấn mạnh việc nghệ sĩ phải đặt lợi ích dân tộc, quốc gia lên trên hết. Đồng thời, nghệ sĩ cần có trách nhiệm với cộng đồng, không được lợi dụng niềm tin của khán giả để trục lợi cá nhân.

Minh bạch từ thiện: Không chỉ là đạo đức mà còn là trách nhiệm pháp lý

Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là yêu cầu nghệ sĩ phải công khai, minh bạch và kịp thời khi tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo. Điều này hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Nghị định 64/2008/NĐ-CP về việc vận động, tiếp nhận và phân phối các nguồn đóng góp tự nguyện.

"Khi tham gia hoạt động từ thiện, nhân đạo, chăm lo người nghèo, người dễ bị tổn thương trong xã hội: Công khai, minh bạch, kịp thời, không lạm dụng danh hiệu, danh xưng, hình ảnh để tư lợi cá nhân."

Việc kêu gọi quyên góp dựa trên uy tín cá nhân đòi hỏi một quy trình quản lý tài chính chặt chẽ. Nghệ sĩ cần lưu giữ đầy đủ chứng từ, hóa đơn và thực hiện giải ngân đúng mục đích, đúng đối tượng để tránh những tranh cãi pháp lý không đáng có.

Hoạt động từ thiện cần sự chân thành và minh bạch tuyệt đối (ảnh minh họa)

Chấn chỉnh hoạt động quảng cáo và phát ngôn trên mạng xã hội

Hoạt động quảng cáo của nghệ sĩ cũng được đưa vào tầm ngắm. Theo quy định tại Luật Quảng cáo 2012, người quảng cáo phải chịu trách nhiệm về tính trung thực của nội dung quảng cáo. Dự thảo yêu cầu nghệ sĩ khi tham gia quảng cáo phải đảm bảo thông tin chính xác về công dụng, tính năng của sản phẩm, đặc biệt là trong các lĩnh vực nhạy cảm như y tế và giáo dục.

Bên cạnh đó, việc ứng xử trên không gian mạng cũng cần tuân thủ Quyết định 874/QĐ-BTTTT về Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội. Cụ thể:

• Trung thực trong phát ngôn: Không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng, không xúc phạm danh dự người khác.
• Ngôn ngữ chuẩn mực: Không dùng từ gây thù hận, phân biệt vùng miền hoặc trái với thuần phong mỹ tục.
• Tương tác tích cực: Khuyến khích sử dụng tài khoản cá nhân để lan tỏa những giá trị tốt đẹp, thông tin chính thống.

Lời kết

Dự thảo Quy tắc ứng xử của nghệ sĩ không nhằm mục đích "cấm đoán" mà là công cụ để định hướng và bảo vệ uy tín cho chính những người làm nghệ thuật chân chính. Khi những tiêu chuẩn này được thông qua và áp dụng rộng rãi, công chúng sẽ có cơ sở để giám sát, đồng thời giúp môi trường văn hóa nghệ thuật trở nên lành mạnh và chuyên nghiệp hơn.