Trong hoạt động kinh doanh, việc một dự án đầu tư phải dừng lại là điều không nhà đầu tư nào mong muốn. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khách quan và chủ quan, pháp luật quy định những trường hợp cụ thể mà cơ quan quản lý nhà nước có quyền chấm dứt hoạt động của dự án. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, khi Luật Đất đai 2024 đã đi vào thực thi ổn định, mối liên hệ giữa việc chấm dứt dự án và thu hồi đất càng trở nên chặt chẽ hơn bao giờ hết.

7 trường hợp dự án đầu tư bị chấm dứt hoạt động

Căn cứ theo quy định tại Điều 48 Luật Đầu tư 2020, cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền chấm dứt hoặc chấm dứt một phần hoạt động của dự án đầu tư trong các trường hợp sau:

• Trường hợp 1: Nhà đầu tư không có khả năng khắc phục điều kiện ngừng hoạt động dự án theo quy định.
• Trường hợp 2: Nhà đầu tư không được tiếp tục sử dụng địa điểm đầu tư và không thực hiện thủ tục điều chỉnh địa điểm đầu tư trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày không được tiếp tục sử dụng địa điểm đầu tư.
• Trường hợp 3: Dự án đầu tư đã ngừng hoạt động và hết thời hạn 12 tháng kể từ ngày ngừng hoạt động, cơ quan đăng ký đầu tư không liên lạc được với nhà đầu tư hoặc đại diện hợp pháp của nhà đầu tư.
• Trường hợp 4: Nhà đầu tư không thực hiện dự án theo đúng tiến độ đăng ký và không thuộc trường hợp được giãn tiến độ theo quy định.
• Trường hợp 5: Chấm dứt hoạt động theo bản án, quyết định của Tòa án, phán quyết Trọng tài.
• Trường hợp 6: Nhà đầu tư quyết định chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư.
• Trường hợp 7: Chấm dứt hoạt động theo các điều kiện quy định trong hợp đồng, điều lệ doanh nghiệp hoặc hết thời hạn hoạt động của dự án.

"Cơ quan đăng ký đầu tư chấm dứt hoặc chấm dứt một phần hoạt động của dự án đầu tư trong các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 48 Luật Đầu tư 2020."

Rủi ro thu hồi đất khi dự án bị chấm dứt

Một trong những lo ngại lớn nhất của nhà đầu tư khi dự án bị chấm dứt hoạt động chính là việc xử lý quyền sử dụng đất. Theo quy định mới nhất tại Luật Đất đai 2024, nếu dự án bị chấm dứt hoạt động mà nhà đầu tư không tự xử lý tài sản trên đất hoặc không được gia hạn sử dụng đất, Nhà nước có quyền thu hồi đất theo quy định.

Đặc biệt, đối với các dự án chậm tiến độ sử dụng đất quá 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư kể từ khi bàn giao đất trên thực địa, nhà đầu tư có thể bị thu hồi đất mà không được bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất, trừ trường hợp bất khả kháng.

Thủ tục chấm dứt hoạt động dự án đầu tư

Quy trình chấm dứt hoạt động dự án được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 31/2021/NĐ-CP. Tùy thuộc vào việc dự án tự nguyện chấm dứt hay bị bắt buộc chấm dứt mà hồ sơ và trình tự sẽ có sự khác biệt:

1. Tự nguyện chấm dứt: Nhà đầu tư gửi quyết định chấm dứt hoạt động dự án đầu tư cho Cơ quan đăng ký đầu tư trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày quyết định.
2. Bắt buộc chấm dứt: Cơ quan đăng ký đầu tư lập biên bản và ra quyết định chấm dứt hoạt động dự án đầu tư, đồng thời thông báo cho các cơ quan liên quan để phối hợp xử lý các nghĩa vụ về thuế, lao động và đất đai.

Lời khuyên cho nhà đầu tư trong năm 2026

Để tránh rơi vào tình trạng dự án bị "khai tử", các doanh nghiệp cần chủ động rà soát tiến độ thực hiện dự án thường xuyên. Trong trường hợp gặp khó khăn khách quan, cần thực hiện ngay thủ tục giãn tiến độ đầu tư hoặc điều chỉnh dự án theo đúng quy định của Luật Đầu tư 2020 trước khi các thời hạn vi phạm bị quá hạn.

Việc hiểu rõ luật chơi không chỉ giúp bảo vệ tài sản của doanh nghiệp mà còn tạo uy tín với cơ quan quản lý, giúp dự án vận hành bền vững trong môi trường pháp lý ngày càng chặt chẽ hiện nay.