Trong bối cảnh xã hội hiện đại, dù y học đã có những bước tiến vượt bậc, nhưng tình trạng lợi dụng niềm tin tôn giáo, tâm linh để trục lợi thông qua việc "chữa bệnh" vẫn diễn biến phức tạp. Những lời quảng cáo về khả năng "thỉnh oan gia trái chủ", "giải vong", hay dùng bùa chú để trị bách bệnh đã khiến không ít người rơi vào cảnh tiền mất, tật mang, thậm chí là đánh đổi cả tính mạng.

Thực trạng chữa bệnh bằng tâm linh: Khi niềm tin bị lợi dụng

Lợi dụng tâm lý "có bệnh thì vái tứ phương", nhiều đối tượng đã tự xưng là có khả năng ngoại cảm, thần thánh để thực hiện các hành vi mê tín dị đoan. Thay vì khuyên bệnh nhân đến các cơ sở y tế, các đối tượng này lại yêu cầu thực hiện các nghi lễ tốn kém hàng chục, hàng trăm triệu đồng. Hậu quả là bệnh nhân bỏ lỡ "thời gian vàng" điều trị, khiến bệnh tình chuyển biến nặng, gây khó khăn cho công tác cứu chữa của các bác sĩ sau này.

Xử phạt hành chính: Mức phạt nghiêm khắc theo Nghị định 117/2020/NĐ-CP

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm các hành vi mê tín dị đoan trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Theo quy định tại Nghị định 117/2020/NĐ-CP (có hiệu lực tại thời điểm đăng bài), hành vi này sẽ bị xử lý hành chính nghiêm khắc.

Cụ thể, tại điểm g khoản 5 Điều 38 Nghị định 117/2020/NĐ-CP quy định về vi phạm quy định về hành nghề khám bệnh, chữa bệnh:

Sử dụng hình thức mê tín trong khám bệnh, chữa bệnh sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Đây là mức phạt dành cho cá nhân, đối với tổ chức vi phạm mức phạt sẽ gấp đôi. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề (nếu có) trong thời gian từ 01 đến 03 tháng.

Truy cứu trách nhiệm hình sự: Có thể đối diện án tù chung thân

Nếu hành vi chữa bệnh bằng tâm linh có tính chất nguy hiểm, gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính mà còn tái phạm, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

1. Tội hành nghề mê tín, dị đoan

Tại Điều 320 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về Tội hành nghề mê tín, dị đoan như sau:

1. Người nào dùng bói toán, đồng bóng hoặc các hình thức mê tín, dị đoan khác đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:
a) Làm chết người;
b) Thu lợi bất chính 200.000.000 đồng trở lên;
c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

2. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Trong trường hợp đối tượng dùng các thủ đoạn gian dối (như bịa đặt về vong hồn, hạn nặng...) để làm nạn nhân sợ hãi và giao tiền, hành vi này có thể bị cấu thành Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015.

Tùy vào số tiền chiếm đoạt, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 20 năm hoặc tù chung thân nếu chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên hoặc lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.

Lời khuyên pháp lý

Người dân cần hết sức tỉnh táo trước các lời mời chào chữa bệnh bằng tâm linh. Khi có vấn đề về sức khỏe, hãy đến các cơ sở y tế được cấp phép để được thăm khám khoa học. Việc tin vào các phương pháp phản khoa học không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn vi phạm pháp luật nếu tham gia tổ chức hoặc tiếp tay cho các hoạt động mê tín dị đoan.

Nếu phát hiện các cơ sở, cá nhân có dấu hiệu lừa đảo chữa bệnh bằng tâm linh, người dân cần báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất để kịp thời xử lý, bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình và cộng đồng.