Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đang gây ra những tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội vào giữa năm 2020, Chính phủ Việt Nam đã ban hành những chính sách hỗ trợ an sinh xã hội chưa từng có tiền lệ. Để đảm bảo các gói hỗ trợ này đến tay người dân một cách nhanh chóng, minh bạch và an toàn, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã có những chỉ đạo quyết liệt về việc ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

Hiện thực hóa Nghị quyết 42/NQ-CP: Không để ai bị bỏ lại phía sau

Theo tinh thần của Nghị quyết 42/NQ-CP năm 2020, việc hỗ trợ người dân gặp khó khăn phải đảm bảo đúng đối tượng, kịp thời và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách. Gói hỗ trợ 62.000 tỷ đồng được thiết kế để bao phủ nhiều nhóm đối tượng từ người có công, đối tượng bảo trợ xã hội đến người lao động mất việc làm và hộ kinh doanh cá thể.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ban hành Công điện 04/CĐ-LĐTBXH năm 2020, đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo đẩy mạnh việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ đề nghị hỗ trợ qua dịch vụ công trực tuyến. Việc triển khai trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý mà còn tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các cá nhân, tổ chức trong quá trình xác nhận và phê duyệt hồ sơ.

Quy trình hỗ trợ chi tiết theo Quyết định 15/2020/QĐ-TTg

Việc triển khai các chính sách hỗ trợ được thực hiện nghiêm ngặt theo các điều kiện và thủ tục quy định tại Quyết định 15/2020/QĐ-TTg. Cụ thể:

• Người lao động tạm hoãn HĐLĐ hoặc nghỉ việc không lương: Được hỗ trợ 1,8 triệu đồng/tháng nếu thời gian nghỉ từ 01 tháng liên tục trở lên.
• Hộ kinh doanh: Có doanh thu khai thuế dưới 100 triệu đồng/năm và tạm ngừng kinh doanh từ 01/4/2020 được hỗ trợ 1 triệu đồng/tháng.
• Người lao động tự do: Các đối tượng như người bán hàng rong, xe ôm, bốc vác... bị mất việc làm được hỗ trợ 1 triệu đồng/tháng.

Trong giai đoạn giãn cách xã hội, dịch vụ công trực tuyến được xem là giải pháp "cứu cánh" giúp người lao động và doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực hỗ trợ mà không cần phải di chuyển hay tiếp xúc trực tiếp, giảm thiểu tối đa nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh trong cộng đồng.

Ưu tiên chi trả qua tài khoản ngân hàng và tính minh bạch

Một trong những nội dung trọng tâm được nhấn mạnh trong chỉ đạo của Bộ LĐ-TB&XH là việc thay đổi phương thức chi trả. Các địa phương cần đặc biệt ưu tiên việc chi trả trực tiếp qua tài khoản ngân hàng của người dân và người lao động. Phương thức này không chỉ đảm bảo tính chính xác, minh bạch mà còn hạn chế tối đa việc tập trung đông người tại các điểm chi trả truyền thống, phù hợp với yêu cầu phòng chống dịch.

Bên cạnh đó, công tác hậu kiểm và giám sát cũng được đặt lên hàng đầu để tránh trục lợi. Pháp luật quy định rất rõ về trách nhiệm của các bên liên quan:

Trích dẫn quy định tại Điều 15 Quyết định 15/2020/QĐ-TTg: "Cơ quan, tổ chức, cá nhân lợi dụng chính sách quy định tại Quyết định này để trục lợi, vi phạm pháp luật thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà phải bồi thường, bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật."

Tăng cường nhân lực và trách nhiệm của chính quyền cơ sở

Để gói hỗ trợ thực sự phát huy hiệu quả, sự vào cuộc của chính quyền cơ sở là yếu tố then chốt. Các cấp, ngành tại địa phương cần bố trí đủ cán bộ có năng lực để hướng dẫn người dân thực hiện các thao tác trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Đồng thời, phải thiết lập bộ phận thường trực để tiếp nhận và giải quyết ngay các phản ánh, kiến nghị, tuyệt đối không để tình trạng bức xúc kéo dài trong dư luận.

Việc đẩy mạnh hỗ trợ qua môi trường điện tử không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trong giai đoạn dịch bệnh năm 2020 mà còn là bước tiến quan trọng trong lộ trình xây dựng Chính phủ điện tử, hướng tới sự phục vụ người dân ngày một chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

Nguồn tham khảo: Công điện 04/CĐ-LĐTBXH năm 2020 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.