Sáng ngày 12/11/2018, với đại đa số phiếu tán thành, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã chính thức thông qua Nghị quyết phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) cùng các văn kiện liên quan. Đây được xem là một quyết sách lịch sử, mở ra cánh cửa mới cho nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa đang diễn biến phức tạp.

Cột mốc quan trọng từ Nghị quyết 72/2018/QH14

Theo quy định tại Nghị quyết 72/2018/QH14, Việt Nam chính thức phê chuẩn Hiệp định CPTPP được ký kết ngày 08/03/2018 tại San-ti-a-gô, Cộng hòa Chi-lê. Việc phê chuẩn này không chỉ thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với tự do hóa thương mại mà còn khẳng định vị thế của nước ta trên trường quốc tế.

Nghị quyết nêu rõ việc áp dụng toàn bộ nội dung của Hiệp định CPTPP. Trong trường hợp có quy định khác nhau giữa Hiệp định và quy định của luật trong nước thì áp dụng quy định của Hiệp định CPTPP theo đúng tinh thần của Luật Điều ước quốc tế 2016.

Lộ trình sửa đổi hệ thống pháp luật trong nước

Một trong những nội dung quan trọng nhất của việc tham gia CPTPP là yêu cầu nội luật hóa các cam kết quốc tế. Chính phủ đã xác định danh mục các văn bản quy phạm pháp luật cần sửa đổi, bổ sung để đảm bảo tính tương thích. Cụ thể, có ít nhất 07 đạo luật quan trọng sẽ phải thay đổi theo lộ trình:

• Lĩnh vực lao động: Bộ luật Lao động 2012 sẽ được nghiên cứu sửa đổi toàn diện để phù hợp với các tiêu chuẩn về tổ chức đại diện người lao động và thương lượng tập thể.
• Sở hữu trí tuệ: Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (đã được sửa đổi năm 2009) cần được điều chỉnh để nâng cao mức độ bảo hộ quyền tác giả, nhãn hiệu và sáng chế.
• Tư pháp hình sự: Bộ luật Hình sự 2015 và Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 cũng nằm trong danh sách rà soát để xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến thương mại và sở hữu trí tuệ theo chuẩn mực mới.

Cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp

Việc tham gia vào một "sân chơi" đẳng cấp cao như CPTPP mang lại cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn với hơn 500 triệu dân và chiếm khoảng 13,5% GDP toàn cầu. Các ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, da giày, nông thủy sản được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh nhờ lộ trình cắt giảm thuế quan về 0%.

Tuy nhiên, đi kèm với đó là những thách thức không nhỏ về sức ép cạnh tranh ngay tại thị trường nội địa. Các doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu kỹ các quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và các biện pháp phòng vệ thương mại để tận dụng tối đa lợi ích mà Hiệp định mang lại.

Kết luận tại phiên họp, Quốc hội giao Chính phủ, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao và các cơ quan, tổ chức có liên quan theo thẩm quyền thực hiện rà soát các văn bản pháp luật để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và đúng lộ trình thực hiện các cam kết trong Hiệp định CPTPP.