Trong nỗ lực không ngừng nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cộng đồng người Việt Nam định cư ở nước ngoài trở về đóng góp xây dựng quê hương, ngày 02/6/2009, Bộ Tài chính đã ban hành một quyết định mang tính đột phá. Đó chính là việc ban hành Thông tư 113/2009/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư 66/2009/TT-BTC.

Niềm vui đoàn tụ của kiều bào tại sân bay Tân Sơn Nhất năm 2009 (ảnh minh họa)

Xóa bỏ rào cản tài chính 100 USD cho thủ tục hồi hương

Trước thời điểm Thông tư 113/2009/TT-BTC có hiệu lực, theo quy định tại Thông tư 66/2009/TT-BTC ban hành ngày 30/3/2009, công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài khi làm thủ tục hồi hương phải nộp mức lệ phí lên tới 100 USD cho việc cấp giấy thông hành hồi hương hoặc giấy chứng nhận hồi hương.

Tuy nhiên, nhận thấy đây là một khoản chi phí đáng kể và có thể gây khó khăn cho một bộ phận kiều bào, đặc biệt là những người cao tuổi hoặc có hoàn cảnh khó khăn muốn về quê sinh sống, Bộ Tài chính đã quyết định bãi bỏ hoàn toàn khoản thu này. Cụ thể, tại Điều 1 Thông tư 113/2009/TT-BTC quy định rõ:

Bãi bỏ lệ phí cấp giấy thông hành hồi hương, giấy chứng nhận hồi hương cho công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài hồi hương về Việt Nam.

Ý nghĩa nhân văn và chính sách đại đoàn kết

Việc miễn lệ phí hồi hương không chỉ đơn thuần là một sự điều chỉnh về con số tài chính, mà còn mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc. Nó khẳng định quan điểm của Đảng và Nhà nước luôn coi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời của dân tộc Việt Nam.

Cán bộ quản lý xuất nhập cảnh hướng dẫn thủ tục cho công dân (ảnh minh họa)

Theo phân tích của các chuyên gia pháp lý tại thời điểm năm 2009, việc bãi bỏ mức phí 100 USD (tương đương khoảng gần 1,8 triệu đồng theo tỷ giá lúc bấy giờ) sẽ giúp:

• Giảm bớt gánh nặng tài chính: Đặc biệt có ý nghĩa với những gia đình đông thành viên cùng hồi hương.
• Đơn giản hóa thủ tục: Giảm bớt các bước thu nộp, biên lai, giúp quá trình làm thủ tục tại các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trở nên nhanh chóng hơn.
• Khuyến khích kiều bào về nước: Tạo tâm lý phấn khởi, tin tưởng vào chính sách cởi mở của Nhà nước.

Thời điểm áp dụng và những lưu ý quan trọng

Theo quy định, Thông tư 113/2009/TT-BTC có hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày ký (ngày 02/6/2009). Như vậy, kể từ trung tuần tháng 7 năm 2009, mọi hồ sơ xin hồi hương của Việt kiều sẽ chính thức được miễn khoản lệ phí này.

Cần lưu ý rằng, việc miễn lệ phí chỉ áp dụng cho "giấy thông hành hồi hương" và "giấy chứng nhận hồi hương". Các loại lệ phí khác liên quan đến hộ chiếu, thị thực hoặc các giấy tờ cư trú khác vẫn thực hiện theo biểu mức quy định tại Thông tư 66/2009/TT-BTC nếu không có sự thay đổi nào khác.

Đây được xem là một trong những món quà ý nghĩa mà Chính phủ dành tặng cho kiều bào trong năm 2009, góp phần thắt chặt thêm sợi dây liên kết giữa những người con xa xứ với cội nguồn dân tộc.