Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hiện đại hóa nền công vụ và tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, việc giữ chân những chuyên gia, nhà khoa học có kinh nghiệm là yêu cầu cấp thiết. Tính đến tháng 02/2022, Bộ Nội vụ đã chính thức đưa ra dự thảo Nghị định quy định về việc kéo dài thời gian công tác đối với viên chức có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao trong đơn vị sự nghiệp công lập. Đây được xem là bước đi nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019.

1. Những đối tượng viên chức nào được đề xuất nghỉ hưu ở tuổi cao hơn?

Theo đề xuất mới nhất, không phải mọi viên chức đều thuộc diện được kéo dài thời gian công tác. Dự thảo tập trung vào nhóm nhân lực tinh hoa, có đóng góp quan trọng cho sự nghiệp giáo dục, y tế và khoa học. Cụ thể, các đối tượng bao gồm:

• Viên chức có học hàm: Giáo sư, Phó Giáo sư.
• Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp hạng I: Có học vị Tiến sĩ hoặc bác sĩ chuyên khoa II.
• Lĩnh vực đặc thù: Giám định viên pháp y, giám định viên pháp y tâm thần.
• Viên chức ngành nghệ thuật: Những người có danh hiệu cao quý hoặc trình độ đặc biệt trong các đơn vị sự nghiệp văn hóa - nghệ thuật.

Việc xác định rõ đối tượng giúp các đơn vị sự nghiệp công lập chủ động trong việc quy hoạch và sử dụng nhân tài, tránh tình trạng lãng phí chất xám sau khi viên chức đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Bộ luật Lao động 2019.

2. Thời gian kéo dài công tác: Tối đa lên đến 05 năm

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là thời gian viên chức được nghỉ hưu muộn. Theo dự thảo, thời gian kéo dài công tác không quá 05 năm (tương đương 60 tháng). Tuy nhiên, lộ trình này phải đối chiếu sát sao với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường được quy định tại Nghị định 135/2020/NĐ-CP.

Dưới đây là bảng tổng hợp lộ trình tuổi nghỉ hưu tối đa đối với viên chức trình độ cao (tính thêm 05 năm kéo dài):

3. Điều kiện khắt khe để viên chức được 'giữ chân'

Không phải cứ có trình độ cao là mặc nhiên được kéo dài thời gian công tác. Theo đề xuất của Bộ Nội vụ, viên chức phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

• Nhu cầu của đơn vị: Đơn vị sự nghiệp công lập thực sự có nhu cầu sử dụng vị trí đó.
• Sức khỏe và đạo đức: Viên chức phải có đủ sức khỏe để làm việc và không trong thời gian bị kỷ luật, truy tố hoặc xét xử.
• Tự nguyện: Viên chức có đơn đề nghị kéo dài thời gian công tác.
• Vị trí công tác: Chỉ làm nhiệm vụ chuyên môn, không giữ chức vụ quản lý. Đây là điểm mấu chốt để tách biệt giữa công tác chuyên môn và công tác điều hành.

4. Trình tự, thủ tục thực hiện: Minh bạch và chặt chẽ

Để đảm bảo tính công bằng, quy trình thực hiện được đề xuất qua 3 bước nghiêm ngặt:

1. Thông báo và Đề nghị: Trước khi viên chức đến tuổi nghỉ hưu ít nhất 06 tháng, đơn vị phải thông báo và viên chức nếu có nguyện vọng phải làm đơn gửi cấp có thẩm quyền.
2. Thẩm định: Cấp có thẩm quyền xem xét dựa trên nhu cầu thực tế và hồ sơ năng lực của viên chức.
3. Quyết định: Quyết định kéo dài thời gian công tác phải được ban hành trước thời điểm nghỉ hưu ít nhất 03 tháng.

5. Chế độ, chính sách: Đảm bảo quyền lợi tối đa

Trong thời gian kéo dài công tác, viên chức vẫn được hưởng đầy đủ các quyền lợi như một viên chức đang trong biên chế. Cụ thể:

Theo quy định tại Điều 46 Luật Viên chức 2010, viên chức trong thời gian kéo dài công tác được hưởng lương theo hạng chức danh nghề nghiệp hiện giữ, các khoản phụ cấp và chế độ phúc lợi khác của đơn vị.

Đặc biệt, viên chức có quyền đề nghị thôi việc hoặc nghỉ hưu bất cứ lúc nào trong thời gian kéo dài nếu có nguyện vọng, và đơn vị có trách nhiệm giải quyết theo đúng quy định pháp luật.

Lời kết: Những đề xuất mới này không chỉ mang lại cơ hội cống hiến cho các chuyên gia lão luyện mà còn giúp các đơn vị sự nghiệp công lập ổn định nguồn nhân lực chất lượng cao. Tuy nhiên, viên chức cần nắm vững các quy định về trình tự và điều kiện để đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình trong bối cảnh chính sách tiền lương và hưu trí đang có nhiều thay đổi.