Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính là việc tối ưu hóa quyền lợi cho người lao động trong các tình huống nghỉ việc ngắn hạn do ốm đau. Thay vì quy định cứng nhắc như trước đây, chính sách mới đã mở rộng phạm vi chi trả, mang lại sự linh hoạt và công bằng hơn cho người tham gia bảo hiểm.

Cơ chế tính trợ cấp ốm đau theo giờ: Bước tiến mới đầy nhân văn

Theo quy định tại khoản 5 Điều 45 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức hưởng trợ cấp ốm đau đã được chi tiết hóa đến đơn vị nửa ngày. Cụ thể:

"5. Mức hưởng trợ cấp ốm đau một ngày được tính bằng mức hưởng trợ cấp ốm đau theo tháng chia cho 24 ngày. Mức hưởng trợ cấp ốm đau nửa ngày được tính bằng một nửa mức hưởng trợ cấp ốm đau một ngày."

Để triển khai quy định này, việc xác định thời gian nghỉ được thực hiện như sau:

• Trường hợp nghỉ dưới nửa ngày: Được tính tròn là nửa ngày để hưởng trợ cấp.
• Trường hợp nghỉ từ nửa ngày đến dưới một ngày: Được tính tròn là 01 ngày.

Đây là sự thay đổi căn bản so với quy định hiện hành tại khoản 4 Điều 24 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, vốn chỉ cho phép tính trợ cấp khi người lao động nghỉ từ một ngày trở lên. Quy định mới giúp giải quyết bài toán thực tế khi nhiều công nhân, viên chức chỉ cần nghỉ vài giờ để đi khám bệnh hoặc điều trị nhẹ mà vẫn đảm bảo không bị mất trắng thu nhập trong thời gian đó.

Thay đổi cách tính thời gian nghỉ đối với bệnh dài ngày

Bên cạnh tin vui về việc nghỉ nửa ngày, người lao động cũng cần lưu ý về sự thay đổi trong chế độ nghỉ ốm đau dài ngày. Luật mới sẽ bãi bỏ quy định nghỉ trọn 180 ngày đối với danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày như tại điểm a khoản 2 Điều 26 Luật Bảo hiểm xã hội 2014.

Thay vào đó, theo Điều 43 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, thời gian hưởng chế độ ốm đau sẽ căn cứ vào thời gian đóng bảo hiểm xã hội và điều kiện làm việc, không còn phân biệt loại bệnh tật. Mức hưởng 75% tiền lương đóng BHXH được quy định cụ thể:

1. Đối với người làm việc trong điều kiện bình thường:

• 30 ngày: Nếu đóng BHXH dưới 15 năm.
• 40 ngày: Nếu đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm.
• 60 ngày: Nếu đóng BHXH từ đủ 30 năm trở lên.

2. Đối với người làm nghề nặng nhọc, độc hại hoặc vùng đặc biệt khó khăn:

• 40 ngày: Nếu đóng BHXH dưới 15 năm.
• 50 ngày: Nếu đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm.
• 70 ngày: Nếu đóng BHXH từ đủ 30 năm trở lên.

Sau khi hết thời gian hưởng mức 75%, nếu người lao động vẫn cần tiếp tục điều trị, họ vẫn được nghỉ làm và hưởng chế độ ở mức thấp hơn theo quy định của pháp luật. Sự điều chỉnh này nhằm đảm bảo tính bền vững của quỹ bảo hiểm, đồng thời khuyến khích người lao động gắn bó lâu dài với hệ thống an sinh xã hội.

Những thay đổi này sẽ chính thức áp dụng từ ngày 01/7/2025. Người lao động và người sử dụng lao động cần nắm vững các quy định này để đảm bảo quyền lợi và thực hiện đúng nghĩa vụ bảo hiểm trong thời gian tới.