Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng gay gắt của những tháng hè năm 2020, nhiều hộ gia đình tại Việt Nam không khỏi ngỡ ngàng khi nhận hóa đơn tiền điện với con số tăng vọt gấp đôi, thậm chí gấp ba so với tháng trước. Tình trạng này không chỉ gây áp lực lên chi tiêu gia đình mà còn dấy lên những nghi ngại về tính chính xác của thiết bị đo đếm điện năng. Vậy khi rơi vào tình huống này, người dân cần phải xử lý như thế nào để đảm bảo quyền lợi của mình theo đúng quy định pháp luật?

Người dân lo lắng khi kiểm tra hóa đơn tiền điện tăng cao bất thường (ảnh minh họa)

Bước 1: Liên hệ ngay với Trung tâm Chăm sóc khách hàng của EVN

Ngay khi phát hiện chỉ số điện năng tiêu thụ hoặc số tiền thanh toán có dấu hiệu bất thường, hành động đầu tiên và quan trọng nhất là liên hệ trực tiếp với đơn vị cung cấp điện. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã thiết lập các kênh tiếp nhận thông tin chuyên nghiệp để giải đáp thắc mắc cho khách hàng.

Tùy vào khu vực sinh sống, người dân có thể gọi đến các số hotline sau:

• EVN miền Bắc: 19006769
• EVN miền Trung: 19001909
• EVN miền Nam: 19001006 - 19009000
• EVN Hà Nội: 19001288
• EVN TP. Hồ Chí Minh: 1900545454

Khi tiếp nhận yêu cầu, phía điện lực có trách nhiệm kiểm tra lại quy trình ghi chỉ số, tính toán hóa đơn và thông báo kết quả cho khách hàng. Thực tế cho thấy, một số trường hợp sai sót có thể đến từ lỗi chủ quan của nhân viên ghi điện hoặc lỗi hệ thống phần mềm.

Bước 2: Quyền yêu cầu kiểm định công tơ điện theo Luật Điện lực

Nếu sau khi nhận được giải thích từ phía EVN mà người dân vẫn cảm thấy chưa thỏa đáng, pháp luật cho phép người tiêu dùng thực hiện quyền giám sát đối với thiết bị đo đếm. Cụ thể, tại Điều 25 Luật Điện lực 2004 (đã được sửa đổi, bổ sung) quy định rõ về việc kiểm định thiết bị đo đếm điện.

"3. Khi có nghi ngờ thiết bị đo đếm điện không chính xác, bên mua điện có quyền yêu cầu bên bán điện kiểm tra; trong thời hạn ba ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu của bên mua điện, bên bán điện phải kiểm tra, sửa chữa hoặc thay thế xong..."

Trong trường hợp này, EVN sẽ cử kỹ thuật viên đến kiểm tra tại chỗ. Nếu kết quả kiểm tra của EVN vẫn không làm người dân yên tâm, bạn có quyền đề nghị cơ quan quản lý Nhà nước về hoạt động điện lực tại địa phương (thường là Sở Công Thương) tổ chức kiểm định độc lập.

Nhân viên kỹ thuật tiến hành kiểm tra và niêm phong công tơ điện để đưa đi kiểm định (ảnh minh họa)

Phân định chi phí kiểm định: Ai là người phải trả tiền?

Vấn đề chi phí kiểm định thường khiến nhiều người e ngại. Tuy nhiên, theo khoản 4 Điều 25 Luật Điện lực 2004, việc chi trả phí kiểm định phụ thuộc vào kết quả cuối cùng:

• Trường hợp 1: Nếu tổ chức kiểm định độc lập xác định công tơ hoạt động đúng tiêu chuẩn, người dân (bên mua điện) sẽ phải trả phí kiểm định.
• Trường hợp 2: Nếu tổ chức kiểm định xác định công tơ hoạt động sai tiêu chuẩn, phía EVN (bên bán điện) phải chịu toàn bộ chi phí này.

Đặc biệt, theo khoản 5 Điều 25 Luật Điện lực 2004, nếu xác định chỉ số đo đếm vượt quá lượng điện thực tế sử dụng, EVN bắt buộc phải hoàn trả khoản tiền đã thu thừa cho người dân.

Chủ động giám sát thông qua công nghệ và biểu giá điện

Để tránh rơi vào thế bị động, người dân nên tận dụng các ứng dụng (App) của EVN trên điện thoại thông minh. Các ứng dụng này cho phép theo dõi lượng điện tiêu thụ theo từng ngày, giúp gia đình điều chỉnh hành vi sử dụng điện kịp thời.

Ngoài ra, việc hiểu rõ cơ cấu biểu giá điện cũng rất quan trọng. Tại thời điểm năm 2020, giá bán lẻ điện sinh hoạt vẫn được thực hiện theo Quyết định 648/QĐ-BCT năm 2019 của Bộ Công Thương. Theo đó, điện sinh hoạt được tính theo 6 bậc thang, càng dùng nhiều thì đơn giá ở các bậc cao càng đắt. Đây thường là nguyên nhân chính khiến hóa đơn tiền điện tăng vọt khi lượng tiêu thụ chỉ cần nhích nhẹ qua ngưỡng của bậc tiếp theo.

Việc nắm vững các quy định tại Luật Điện lực 2004 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 137/2013/NĐ-CP sẽ giúp người dân tự tin hơn trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình trước những bất thường về hóa đơn tiền điện.