Kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu là quy trình bắt buộc để đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng (ảnh minh họa)

Việc nhập khẩu thực phẩm, đặc biệt là các dòng sản phẩm hỗ trợ sức khỏe, luôn đi kèm với những quy định nghiêm ngặt về kiểm soát chất lượng. Mới đây, Cục An toàn thực phẩm đã ban hành Công văn 1012/ATTP-SP ngày 14/5/2025 nhằm giải đáp các vướng mắc liên quan đến công tác kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu.

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe: Bắt buộc phải đăng ký công bố

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong hướng dẫn lần này là quy định đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Theo đó, các tổ chức và cá nhân khi đưa dòng sản phẩm này vào thị trường Việt Nam phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Điều 6 Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Cụ thể, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục đăng ký bản công bố sản phẩm thay vì chỉ tự công bố như các loại thực phẩm thông thường khác. Tuy nhiên, một "tin vui" cho các nhà nhập khẩu là khi sản phẩm đã được cấp Giấy tiếp nhận đăng ký công bố sản phẩm, mặt hàng đó sẽ được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm khi nhập khẩu, trừ các trường hợp có cảnh báo đặc biệt về an toàn thực phẩm.

"Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải đăng ký bản công bố sản phẩm đối với các sản phẩm sau đây: 1. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt..."

Hoạt động kiểm tra chuyên ngành tại cửa khẩu đối với hàng hóa thực phẩm (ảnh minh họa)

Phân loại phụ gia và nguyên liệu thực phẩm theo Thông tư 15/2024/TT-BYT

Đối với các mặt hàng phụ gia thực phẩm, Cục An toàn thực phẩm nhấn mạnh việc đối chiếu với Danh mục ban hành kèm theo Thông tư 15/2024/TT-BYT. Nếu sản phẩm có tên trong danh mục này, việc kiểm tra nhà nước là bắt buộc.

Tuy nhiên, có một ranh giới cần phân biệt rõ giữa phụ gia và nguyên liệu. Theo hướng dẫn tại Điều 3 Thông tư 15/2024/TT-BYT, nếu sản phẩm dù có tên trong danh mục nhưng được sử dụng làm nguyên liệu thực phẩm (không phải phụ gia hay chất hỗ trợ chế biến) thì sẽ không thuộc đối tượng phải kiểm tra nhà nước theo quy định của Thông tư này.

Các trường hợp miễn kiểm tra đặc biệt

Pháp luật Việt Nam cũng tạo điều kiện tối đa cho các hoạt động sản xuất hướng tới xuất khẩu. Dựa trên quy định tại Điều 13 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, các sản phẩm sau đây sẽ được miễn kiểm tra nhà nước:

• Sản phẩm chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu.
• Sản phẩm phục vụ sản xuất nội bộ của tổ chức, cá nhân và không tiêu thụ tại thị trường trong nước.

Lưu ý rằng, sự miễn trừ này sẽ bị bãi bỏ nếu cơ quan chức năng có các cảnh báo về an toàn thực phẩm liên quan đến lô hàng hoặc loại sản phẩm đó.

Lời khuyên cho doanh nghiệp nhập khẩu

Để quá trình thông quan diễn ra thuận lợi, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến việc xác định mã số hàng hóa (mã HS). Trong trường hợp có sự không thống nhất giữa doanh nghiệp và cơ quan kiểm tra, Công văn 1012/ATTP-SP hướng dẫn các đơn vị cần chủ động liên hệ với cơ quan Hải quan để được hướng dẫn phân loại chính xác nhất.

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn của Bộ Y tế không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn tối ưu hóa thời gian và chi phí trong hoạt động kinh doanh quốc tế.