Việc hoàn thiện cơ chế, chính sách tài chính về đất đai được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm và mang tính đột phá trong tiến trình đổi mới quản lý sử dụng đất tại Việt Nam. Theo tinh thần của Nghị quyết 18-NQ/TW năm 2022, chính sách tài chính đất đai mới phải đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Đánh thuế cao để ngăn chặn đầu cơ và bỏ hoang đất

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Nghị quyết 18-NQ/TW chính là quan điểm quyết liệt về việc sử dụng công cụ thuế để điều tiết thị trường. Cụ thể, Trung ương yêu cầu:

"Quy định mức thuế cao hơn đối với người sử dụng nhiều diện tích đất, nhiều nhà ở, đầu cơ đất, chậm sử dụng đất, bỏ đất hoang."

Quy định này không chỉ nhằm tăng thu ngân sách mà còn là giải pháp hữu hiệu để hạn chế tình trạng "găm" đất, đẩy giá bất động sản lên cao bất hợp lý, gây khó khăn cho những người có nhu cầu thực về nhà ở. Việc áp dụng mức thuế lũy tiến hoặc thuế cao đối với bất động sản thứ hai trở đi đang được nghiên cứu để phù hợp với thông lệ quốc tế và điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Điều tiết chênh lệch địa tô và ưu đãi cho đối tượng yếu thế

Bên cạnh việc siết chặt quản lý đối với nhóm đối tượng đầu cơ, chính sách tài chính mới cũng chú trọng đến việc điều tiết hợp lý nguồn thu từ đất giữa Trung ương và địa phương. Cơ chế điều tiết chênh lệch địa tô sẽ được xây dựng theo hướng công khai, minh bạch, đảm bảo phần giá trị tăng thêm từ đất do đầu tư hạ tầng của Nhà nước mang lại phải được chia sẻ công bằng.

Song song với đó, Nhà nước vẫn duy trì và hoàn thiện các chính sách ưu đãi về thuế, tiền sử dụng đất cho các đối tượng chính sách như:

• Hộ nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số.
• Gia đình người có công với cách mạng.
• Các dự án đầu tư vào lĩnh vực, địa bàn được ưu đãi theo quy định của pháp luật.

Việc rà soát lại toàn bộ hệ thống thuế sử dụng đất nông nghiệp và phi nông nghiệp sẽ được thực hiện theo lộ trình thích hợp, hướng tới một hệ thống pháp luật về đất đai hiện đại, minh bạch và hiệu quả.