Bộ Chính trị và Ban Bí thư vừa ban hành Kết luận 187-KL/TW năm 2025 về định hướng số lượng cấp phó của cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị. Đây là bước đi quyết liệt nhằm cụ thể hóa chủ trương tinh gọn bộ máy, tránh tình trạng "lạm phát" lãnh đạo cấp phó tại các cơ quan công quyền.

Mục tiêu tinh gọn và không "cào bằng"

Theo Kết luận 187-KL/TW năm 2025, việc quy định số lượng cấp phó được định hướng cho giai đoạn 2030 - 2035. Mục tiêu cốt lõi là bảo đảm các cơ quan tổ chức tinh, gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Đáng chú ý, quy định này không áp dụng cơ chế "cào bằng" mà có tính đến đặc thù đối với các đơn vị thực hiện hợp nhất, sáp nhập.

Phạm vi áp dụng của Kết luận này rất rộng, bao gồm từ các cơ quan tham mưu của Đảng, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội đến các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, Tòa án, Viện kiểm sát và chính quyền địa phương các cấp.

Nguyên tắc "vàng" trong xác định số lượng cấp phó

Bộ Chính trị đã xác lập những nguyên tắc cứng để kiểm soát số lượng lãnh đạo cấp phó. Cụ thể:

• Tỷ lệ biên chế: Số lượng cấp phó tối đa không được quá 50% tổng số biên chế được giao của cơ quan, tổ chức (ngoại trừ Mặt trận Tổ quốc cấp xã).
• Thứ bậc hành chính: Số lượng cấp phó trong một tổ chức trực thuộc tối đa không vượt quá số lượng cấp phó của tổ chức cấp trên trực tiếp. Ví dụ, số lượng Phó Cục trưởng không được nhiều hơn số lượng Thứ trưởng của Bộ đó.
• Quy mô đầu mối: Cơ quan nào có nhiều đầu mối trực thuộc hơn thì số lượng cấp phó tối đa có thể nhiều hơn, đảm bảo sự tương xứng giữa khối lượng quản lý và nhân sự lãnh đạo.

Định mức cụ thể cho từng loại hình cơ quan

Tại khoản 3.3 Mục 3 Kết luận 187-KL/TW năm 2025, định mức cấp phó được quy định chi tiết:

"Ở Trung ương: Số lượng thứ trưởng và tương đương tối đa không vượt quá 5 người; số lượng phó vụ trưởng và tương đương tối đa không vượt quá 3 người."

Đối với các đơn vị thực hiện hợp nhất, sáp nhập, số lượng cấp phó có thể được nới lỏng hơn trong giai đoạn chuyển tiếp nhưng vẫn có giới hạn trần. Chẳng hạn, một Bộ được sáp nhập từ 03 cơ quan thì số lượng Thứ trưởng tối đa không quá 07 người.

Tại cấp xã, phường, điểm d khoản 3.3 Mục 3 Kết luận 187-KL/TW năm 2025 quy định bình quân mỗi đơn vị có 01 Phó Chủ tịch HĐND và 2,5 Phó Chủ tịch UBND. Con số cụ thể sẽ do Ban thường vụ cấp ủy cấp tỉnh quyết định dựa trên quy mô dân số và đặc thù địa phương.

Lộ trình thực hiện đến năm 2030

Việc giảm số lượng cấp phó không thực hiện một cách đột ngột mà có lộ trình chuyển tiếp hợp lý. Mục tiêu là đến hết năm 2030, tất cả các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị phải thực hiện đúng định hướng và quy định về số lượng cấp phó mà Bộ Chính trị đã đề ra.

Đây được xem là một cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, đòi hỏi sự quyết tâm cao từ người đứng đầu các cấp để xây dựng một đội ngũ lãnh đạo tinh nhuệ, trách nhiệm và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.