Ngày 16/11/2011, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 104/2011/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và lập lại trật tự thị trường trước những diễn biến phức tạp của tình trạng gian lận thương mại trong thời gian qua.

Mức phạt nặng cho hành vi gian lận đo lường và gắn chip

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định mới là việc tăng mạnh mức xử phạt đối với các hành vi gian lận về đo lường. Theo quy định tại Điều 15 Nghị định 104/2011/NĐ-CP, các cơ sở kinh doanh sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng nếu vi phạm một trong các hành vi sau:

• Tự ý tháo dỡ niêm phong, kẹp chì, dấu kiểm định hoặc tem kiểm định trên phương tiện đo mà không thông báo với cơ quan có thẩm quyền.
• Làm thay đổi tình trạng kỹ thuật và đặc tính đo lường của phương tiện đo (như tác động, điều chỉnh, lắp thêm thiết bị, gắn chip điện tử) để điều chỉnh sai số vượt quá giới hạn cho phép.
• Sử dụng phương tiện đo bị sai, bị hỏng hoặc không đúng quy định về đo lường xăng dầu.

Bên cạnh việc phạt tiền, các cơ sở vi phạm còn phải đối mặt với hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu đến 12 tháng, thậm chí trên 12 tháng nếu tái phạm nhiều lần. Đồng thời, toàn bộ tang vật và phương tiện đo vi phạm sẽ bị tịch thu.

Xử lý nghiêm vi phạm về giá và niêm yết giá

Vấn đề giá bán lẻ xăng dầu luôn là tâm điểm chú ý của dư luận. Tại Điều 13 Nghị định 104/2011/NĐ-CP, pháp luật quy định mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không niêm yết giá hoặc bán sai giá niêm yết do thương nhân đầu mối quy định.

Đặc biệt, đối với hành vi tự ý điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu không đúng thời điểm quy định, mức phạt sẽ dao động từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Thương nhân vi phạm buộc phải nộp lại ngân sách nhà nước toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ việc bán sai giá.

Điều 13. Vi phạm về niêm yết giá bán và giá bán lẻ xăng dầu

1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:

a) Không niêm yết giá bán lẻ xăng dầu hoặc niêm yết giá bán lẻ xăng dầu không đúng quy định, không rõ ràng gây nhầm lẫn cho khách hàng;

b) Bán sai giá niêm yết do thương nhân đầu mối quy định.

2. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi tự ý điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu không đúng thời điểm thương nhân đầu mối quy định.

Kiểm soát chặt chẽ xăng dầu qua biên giới

Nhằm ngăn chặn tình trạng chảy máu xăng dầu qua biên giới, Điều 25 Nghị định 104/2011/NĐ-CP quy định các mức phạt lũy tiến dựa trên giá trị hàng hóa vi phạm. Mức phạt thấp nhất là 5.000.000 đồng (đối với trị giá xăng dầu dưới 10 triệu đồng) và cao nhất lên đến 70.000.000 đồng (đối với trị giá xăng dầu từ 100 triệu đồng trở lên mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự).

Nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2012 và bãi bỏ Điều 10 Nghị định 107/2008/NĐ-CP ngày 22/09/2008. Việc ban hành Nghị định 104/2011/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang pháp lý đủ mạnh để răn đe các hành vi trục lợi, góp phần ổn định thị trường năng lượng trong nước.