Ngày 01/03/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định 27/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Trong đó, các quy định về tên miền được siết chặt nhằm minh bạch hóa hoạt động của các trang thông tin điện tử và mạng xã hội tại Việt Nam.

1. Không được 'mượn danh' cơ quan báo chí để đặt tên miền

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại khoản 9 Điều 1 Nghị định 27/2018/NĐ-CP (bổ sung Điều 23b vào Nghị định 72/2013/NĐ-CP) là quy định về dãy ký tự tên miền. Cụ thể:

"Đối với tổ chức, doanh nghiệp không phải là cơ quan báo chí, dãy ký tự tạo nên tên miền không được giống hoặc trùng với tên cơ quan báo chí."

Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng các trang thông tin điện tử tổng hợp hoặc mạng xã hội sử dụng tên miền gây nhầm lẫn với các tờ báo lớn, từ đó trục lợi lòng tin của độc giả hoặc đăng tải thông tin thiếu kiểm chứng dưới danh nghĩa báo chí.

2. Bắt buộc sử dụng tên miền quốc gia '.vn' và đặt máy chủ tại Việt Nam

Để tăng cường khả năng quản lý và đảm bảo an ninh thông tin, pháp luật yêu cầu các trang thông tin điện tử tổng hợp và mạng xã hội phải sử dụng ít nhất 01 tên miền quốc gia ".vn". Đồng thời, toàn bộ dữ liệu thông tin phải được lưu giữ tại hệ thống máy chủ có địa chỉ IP tại Việt Nam.

Việc đặt máy chủ trong nước không chỉ giúp cơ quan chức năng dễ dàng thanh tra, kiểm tra khi có sự cố mà còn đảm bảo tốc độ truy cập ổn định cho người dùng nội địa, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào các tuyến cáp quang quốc tế.

3. Một tên miền không được 'gánh' hai vai trò

Trước đây, nhiều doanh nghiệp thường tận dụng một tên miền duy nhất để vừa làm trang tin tổng hợp, vừa làm mạng xã hội. Tuy nhiên, kể từ ngày 15/04/2018, quy định mới nêu rõ: Trang thông tin điện tử tổng hợp và mạng xã hội của cùng một tổ chức, doanh nghiệp không được sử dụng cùng một tên miền.

Sự tách biệt này giúp phân định rõ ràng trách nhiệm quản lý nội dung. Trang tin tổng hợp chịu trách nhiệm về các bài viết trích dẫn, trong khi mạng xã hội chịu trách nhiệm về nội dung do người dùng chia sẻ, tránh việc nhập nhằng hình thức cung cấp thông tin.

4. Quy định khắt khe về thời hạn sử dụng tên miền khi xin cấp phép

Tại thời điểm tổ chức, doanh nghiệp nộp hồ sơ đề nghị cấp phép thiết lập trang tin hoặc mạng xã hội, tên miền dự kiến sử dụng phải còn thời hạn sử dụng ít nhất là 06 tháng. Đối với các tên miền quốc tế, chủ thể đăng ký phải có xác nhận sử dụng tên miền hợp pháp theo quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông.

Yêu cầu gỡ bỏ nội dung vi phạm thần tốc trong 3 giờ

Bên cạnh các quy định về tên miền, Nghị định 27/2018/NĐ-CP còn bổ sung cơ chế phối hợp xử lý thông tin vi phạm. Các tổ chức, doanh nghiệp phải có quy trình để có thể loại bỏ ngay nội dung vi phạm pháp luật chậm nhất sau 03 giờ kể từ khi tự phát hiện hoặc có yêu cầu từ cơ quan quản lý nhà nước.

Đây là một áp lực không nhỏ về mặt kỹ thuật và nhân sự đối với các đơn vị vận hành mạng xã hội, đòi hỏi hệ thống lọc thông tin và đội ngũ trực chiến phải hoạt động liên tục 24/7.

Tóm lại, những quy định mới này cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc làm sạch môi trường mạng, bảo vệ quyền lợi người dùng và tạo sân chơi công bằng cho các đơn vị hoạt động nghiêm túc. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại hệ thống tên miền và hạ tầng máy chủ để đảm bảo tuân thủ đúng lộ trình pháp lý đã đề ra.