Việc chuyển đổi mô hình quản lý Trạm Y tế cấp xã từ Trung tâm Y tế huyện về trực thuộc Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã đang trở thành nhiệm vụ trọng tâm của ngành y tế trong giai đoạn tới. Đây không chỉ là sự thay đổi về mặt hành chính mà còn là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực y tế cơ sở, giúp người dân tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu một cách hiệu quả nhất.

Chuyển Trạm Y tế xã về UBND xã quản lý: Bước ngoặt cho y tế cơ sở

Thực hiện tinh thần chỉ đạo tại Kết luận 221-KL/TW năm 2025 của Bộ Chính trị và Ban Bí thư, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 43/2025/TT-BYT. Theo đó, Trạm Y tế cấp xã sẽ chính thức trở thành đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc UBND cấp xã.

Vị trí pháp lý mới này giúp Trạm Y tế có tư cách pháp nhân riêng, có con dấu và tài khoản riêng để chủ động trong các hoạt động chuyên môn và quản lý tài chính. Điều này khắc phục được những hạn chế về sự chồng chéo trong quản lý giữa ngành y tế và chính quyền địa phương trước đây.

Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 43/2025/TT-BYT: "Trạm Y tế cấp xã là đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, có tư cách pháp nhân, có trụ sở riêng, có con dấu và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước theo quy định của pháp luật."

Thời hạn "vàng" 31/12/2025 và những yêu cầu cấp bách

Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Y tế phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng Đề án sắp xếp. Mục tiêu đặt ra là phải hoàn thành việc phê duyệt và tổ chức thực hiện trước ngày 31/12/2025. Đây là mốc thời gian quan trọng để đảm bảo sự đồng bộ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Trong quá trình chuyển đổi, các địa phương cần lưu ý một số nội dung trọng tâm:

• Về nhân sự: Đảm bảo quyền lợi, chế độ tiền lương và phụ cấp cho đội ngũ cán bộ y tế xã khi chuyển đổi mô hình quản lý.
• Về tài chính: Hướng dẫn cụ thể việc thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế theo quy định tại Thông tư 53/2025/TT-BYT.
• Về cơ sở vật chất: Bàn giao nguyên trạng trụ sở, trang thiết bị y tế từ Trung tâm Y tế huyện về UBND xã quản lý.

Giải quyết vướng mắc trong quá trình thực hiện

Bộ Y tế cũng nhấn mạnh, trong quá trình thực hiện nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, UBND các tỉnh cần tổng hợp và đề xuất sửa đổi, bổ sung kịp thời. Các báo cáo kết quả thực hiện và kiến nghị cần gửi về Bộ Y tế (qua Vụ Tổ chức cán bộ) trước ngày 30/12/2025 để tổng hợp báo cáo cấp có thẩm quyền.

Việc đưa Trạm Y tế về gần dân hơn thông qua sự quản lý trực tiếp của UBND xã được kỳ vọng sẽ tạo ra luồng sinh khí mới cho y tế cơ sở, giúp công tác phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu đạt hiệu quả cao nhất, đúng với tinh thần "y tế là của dân, do dân và vì dân".