Trong nỗ lực cải cách thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ đầu tư, Luật Xây dựng sửa đổi 2020 (Luật số 62/2020/QH14) đã chính thức được Quốc hội thông qua với nhiều điểm mới mang tính đột phá. Một trong những nội dung được quan tâm nhất chính là việc cắt giảm đáng kể thời gian thực hiện các thủ tục cấp giấy phép xây dựng, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2021.

Rút ngắn thời gian cấp phép xây dựng xuống còn 20 ngày

Theo quy định tại khoản 36 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020 (sửa đổi Điều 102 Luật Xây dựng 2014), kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền phải xem xét hồ sơ để cấp giấy phép trong thời hạn mới như sau:

• Đối với công trình xây dựng: Thời gian cấp giấy phép (bao gồm cả giấy phép xây dựng có thời hạn, giấy phép điều chỉnh, di dời) được rút ngắn xuống còn 20 ngày. So với quy định cũ tại điểm e khoản 1 Điều 102 Luật Xây dựng 2014 là 30 ngày, đây là một bước tiến lớn trong việc giảm bớt gánh nặng thời gian cho doanh nghiệp.
• Đối với nhà ở riêng lẻ: Thời gian cấp phép vẫn được giữ nguyên là 15 ngày nhằm đảm bảo tính ổn định và nhanh chóng cho nhu cầu dân sinh.

Trường hợp đến thời hạn cấp giấy phép nhưng cần phải xem xét thêm, cơ quan cấp phép phải thông báo bằng văn bản cho chủ đầu tư biết lý do, nhưng thời gian gia hạn không được quá 10 ngày kể từ ngày hết hạn theo quy định.

Mở rộng các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng

Bên cạnh việc rút ngắn thời gian, Luật Xây dựng sửa đổi 2020 còn bổ sung và làm rõ các đối tượng được miễn giấy phép xây dựng. Cụ thể, tại khoản 30 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020 quy định các trường hợp miễn giấy phép bao gồm:

• Công trình bí mật nhà nước, công trình xây dựng khẩn cấp.
• Công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn đầu tư công được Thủ tướng Chính phủ, người đứng đầu cơ quan trung ương, Chủ tịch UBND các cấp quyết định đầu tư.
• Công trình xây dựng tạm phục vụ thi công công trình chính.
• Công trình sửa chữa, cải tạo bên trong hoặc mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu về quản lý kiến trúc.
• Đặc biệt đối với nhà ở nông thôn: Miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 07 tầng thuộc khu vực không có quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng khu chức năng hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

"Nhà ở riêng lẻ ở nông thôn có quy mô dưới 07 tầng và thuộc khu vực không có quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng khu chức năng hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; nhà ở riêng lẻ ở miền núi, hải đảo thuộc khu vực không có quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng khu chức năng; trừ nhà ở riêng lẻ được xây dựng trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa."

Siết chặt quản lý đối với nhà ở nông thôn quy mô lớn

Một điểm thay đổi đáng chú ý là đối với nhà ở riêng lẻ tại nông thôn nhưng có quy mô từ 07 tầng trở lên. Theo quy định mới, các công trình này bắt buộc phải thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng, bất kể có thuộc khu vực quy hoạch hay không. Điều này nhằm đảm bảo an toàn kỹ thuật và quản lý không gian kiến trúc đối với các công trình có độ cao lớn tại khu vực nông thôn, vốn đang có xu hướng phát triển mạnh trong những năm gần đây.

Việc thực hiện đúng các quy định về giấy phép xây dựng không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chủ sở hữu công trình, tránh các rủi ro về tranh chấp hoặc bị xử lý vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng.

Tóm lại, những thay đổi trong Luật Xây dựng sửa đổi 2020 cho thấy sự quyết tâm của Nhà nước trong việc minh bạch hóa và đẩy nhanh tiến độ giải quyết thủ tục hành chính, tạo động lực cho thị trường bất động sản và xây dựng phát triển bền vững.