Trong bối cảnh phục hồi kinh tế sau đại dịch, việc điều chỉnh thời giờ làm việc là một trong những chính sách quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và đảm bảo thu nhập cho người lao động. Sự ra đời của Nghị quyết 17/2022/UBTVQH15 đã mang đến những thay đổi mang tính bước ngoặt so với các quy định trước đây tại Bộ luật Lao động 2019.

Nới lỏng giới hạn giờ làm thêm trong năm lên tối đa 300 giờ

Một trong những điểm đáng chú ý nhất chính là việc mở rộng các trường hợp được làm thêm giờ lên đến 300 giờ trong một năm. Cụ thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 17/2022/UBTVQH15:

Trường hợp người sử dụng lao động có nhu cầu và được sự đồng ý của người lao động thì được sử dụng người lao động làm thêm trên 200 giờ nhưng không quá 300 giờ trong 01 năm.

Quy định này cho phép các doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc tổ chức sản xuất, đặc biệt là trong các ngành nghề có tính thời vụ hoặc cần đẩy mạnh tiến độ để kịp đơn hàng xuất khẩu.

Những đối tượng đặc biệt không áp dụng tăng giờ làm thêm

Mặc dù chính sách mới tạo điều kiện cho việc tăng ca, nhưng pháp luật vẫn giữ vững quan điểm bảo vệ các nhóm đối tượng yếu thế. Các trường hợp sau đây không được áp dụng quy định làm thêm trên 200 giờ/năm:

• Người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi.
• Người lao động là người khuyết tật nhẹ suy giảm khả năng lao động từ 51% trở lên, khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng.
• Người lao động làm các công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
• Lao động nữ mang thai từ tháng thứ 7 (hoặc tháng thứ 6 nếu làm việc tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo).
• Lao động nữ đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi.

Thay đổi về số giờ làm thêm trong tháng: Tối đa 60 giờ

Bên cạnh giới hạn năm, số giờ làm thêm trong tháng cũng được điều chỉnh tăng lên đáng kể. Theo Điều 2 Nghị quyết 17/2022/UBTVQH15, trường hợp người sử dụng lao động được áp dụng mức 300 giờ/năm thì có thể sử dụng người lao động làm thêm trên 40 giờ nhưng không quá 60 giờ trong 01 tháng, miễn là có sự đồng ý của người lao động.

Đây là một bước tiến lớn so với quy định cũ tại Bộ luật Lao động 2019, vốn chỉ giới hạn không quá 40 giờ làm thêm trong một tháng.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và quyền lợi của người lao động

Pháp luật nhấn mạnh rằng việc tăng giờ làm thêm không đồng nghĩa với việc lạm dụng sức lao động. Người sử dụng lao động có trách nhiệm:

1. Áp dụng các biện pháp công nghệ, quản lý để nâng cao năng suất, giảm thiểu việc phải làm thêm giờ.
2. Thực hiện đầy đủ các chế độ phúc lợi, bảo đảm điều kiện làm việc thuận lợi hơn cho người lao động khi phải tăng ca.
3. Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về tiền lương làm thêm giờ và các chế độ nghỉ ngơi theo quy định của pháp luật lao động hiện hành.

Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành đúng luật mà còn giúp người lao động tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình trong quan hệ lao động.