Trong nỗ lực tăng cường bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình, Chính phủ đã ban hành Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc tăng mạnh mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng, thường được gọi là hành vi ngoại tình.

Tăng gấp đôi mức phạt tiền đối với hành vi ngoại tình

Theo quy định mới tại khoản 1 Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, các hành vi vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Cụ thể, các hành vi bị xử phạt bao gồm:

• Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
• Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;
• Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.

So với quy định hiện hành tại khoản 1 Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP (mức phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng), mức phạt mới đã tăng gấp đôi ở cả mức tối thiểu và tối đa. Điều này cho thấy thái độ kiên quyết của pháp luật trong việc bảo vệ sự bền vững của thiết chế gia đình.

"Điều 62. Hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng
1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;
c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ..."

Xử phạt nghiêm các hành vi cản trở kết hôn, ly hôn

Không chỉ dừng lại ở hành vi ngoại tình, Nghị định 109/2026/NĐ-CP cũng nâng mức phạt đối với các hành vi cản trở quyền tự do kết hôn, ly hôn chính đáng của cá nhân. Các hành vi như cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn bằng các thủ đoạn bất hợp pháp cũng sẽ đối mặt với mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Việc tăng mức phạt này nhằm hạn chế tình trạng thách cưới quá cao hoặc các hành vi bạo lực, đe dọa để ngăn cản việc kết hôn hoặc ly hôn, vốn là những quyền cơ bản được bảo vệ bởi Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Giữ nguyên mức phạt đối với các hành vi đặc biệt nghiêm trọng

Đối với nhóm hành vi có tính chất nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến đạo đức xã hội và nòi giống quy định tại khoản 2 Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, mức phạt vẫn được duy trì từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Các hành vi này bao gồm:

• Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời;
• Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi;
• Cưỡng ép kết hôn hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn;
• Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi trục lợi từ việc kết hôn hoặc ly hôn theo quy định tại khoản 3 Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP.

Quy định mới này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 18/5/2026. Người dân cần nắm rõ các quy định này để tự bảo vệ quyền lợi của mình cũng như tránh các vi phạm pháp luật không đáng có trong đời sống hôn nhân.