Nhằm tạo bước đột phá mạnh mẽ trong việc thu hút và trọng dụng nhân tài khoa học công nghệ, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 260/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật Công nghệ cao 2025. Chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 vừa qua, văn bản pháp lý quan trọng này mang đến hàng loạt chính sách ưu đãi đặc biệt chưa từng có, nổi bật nhất là việc miễn thuế thu nhập cá nhân cho các chuyên gia, nhà khoa học trực tiếp tham gia nghiên cứu, phát triển công nghệ cao và công nghệ chiến lược.

Đột phá chính sách: Miễn thuế thu nhập cá nhân cho nhà nghiên cứu

Theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 4 Nghị định số 260/2026/NĐ-CP, cá nhân trực tiếp thực hiện hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ cao thuộc Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển (do Thủ tướng Chính phủ ban hành) sẽ được hưởng đặc quyền miễn thuế thu nhập cá nhân đối với hai nguồn thu nhập cốt lõi:

• Phần tiền lương, tiền công phát sinh trực tiếp trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ công nghệ cao.
• Thu nhập từ quyền tác giả (bản quyền, sở hữu trí tuệ) khi các kết quả nghiên cứu khoa học này được thương mại hóa thành công trên thị trường.

Việc miễn thuế này được thực hiện đồng bộ theo các quy định hướng dẫn của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân, cụ thể là Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Không dừng lại ở đó, chính sách ưu đãi vượt trội này cũng được áp dụng tương tự đối với các nhân sự hoạt động trong lĩnh vực công nghệ chiến lược. Cụ thể, điểm a khoản 3 Điều 5 Nghị định số 260/2026/NĐ-CP quy định rõ, cá nhân trực tiếp thực hiện nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược cũng được miễn thuế thu nhập cá nhân đối với tiền lương, tiền công phát sinh khi thực hiện nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược và thu nhập từ quyền tác giả khi kết quả nghiên cứu được đưa vào ứng dụng thực tiễn và thương mại hóa.

Hỗ trợ tối đa 100% kinh phí đào tạo và bồi dưỡng nhân lực

Bên cạnh các ưu đãi trực tiếp về thuế nhằm nâng cao thu nhập thực tế cho các nhà khoa học, Nhà nước còn thể hiện vai trò bệ đỡ vững chắc thông qua các chính sách hỗ trợ đào tạo, nâng cao năng lực chuyên môn chuyên sâu.

Theo điểm b khoản 3 Điều 4 và điểm b khoản 3 Điều 5 Nghị định số 260/2026/NĐ-CP, Nhà nước cam kết hỗ trợ tối đa lên đến 100% kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cho các nhân sự tham gia nghiên cứu và phát triển công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược. Nguồn kinh phí này sẽ được giải ngân linh hoạt thông qua các nhiệm vụ nghiên cứu và hoạt động nâng cao năng lực từ các quỹ lớn như:

• Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED);
• Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF);
• Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các bộ, ngành, địa phương.

Cơ chế này giúp các tổ chức khoa học công nghệ và doanh nghiệp giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tạo điều kiện cho các kỹ sư, nhà nghiên cứu Việt Nam tiếp cận với các chương trình đào tạo tiên tiến nhất trên thế giới theo định hướng của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025.

Bảo hộ sở hữu trí tuệ và ưu tiên thương mại hóa sản phẩm

Một rào cản lớn đối với các nhà nghiên cứu trước đây là chi phí đăng ký bảo hộ sáng chế và thử nghiệm sản phẩm vô cùng đắt đỏ. Nghị định số 260/2026/NĐ-CP đã tháo gỡ hoàn toàn nút thắt này bằng việc quy định hỗ trợ tối đa 100% chi phí tư vấn xây dựng hồ sơ đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cả trong nước và quốc tế.

Đồng thời, các sản phẩm hình thành từ nhiệm vụ nghiên cứu công nghệ cao và công nghệ chiến lược sẽ được hưởng các đặc quyền hỗ trợ thương mại hóa mạnh mẽ:

• Hỗ trợ một lần tối đa 100% chi phí kiểm định, thử nghiệm, chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong nước; và tối đa 70% chi phí đối với các hoạt động này tại nước ngoài phục vụ xuất khẩu.
• Được ưu tiên sử dụng dịch vụ tại các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia do Nhà nước đầu tư.
• Đặc biệt, các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ hình thành từ kết quả thực hiện nhiệm vụ công nghệ cao, công nghệ chiến lược sẽ được hưởng ưu đãi đấu thầu theo quy định tại điểm i khoản 1 Điều 10 Luật Đấu thầu 2023, buộc các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước phải ưu tiên mua sắm, sử dụng thông qua hình thức đặt hàng.

Ưu đãi tài chính và hỗ trợ lãi suất vay lên đến 100%

Đối với các doanh nghiệp đầu tư vào hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nghị định số 260/2026/NĐ-CP mang đến giải pháp tài chính vô cùng thiết thực. Doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ lãi suất vay vốn từ Quỹ NATIF hoặc Quỹ bộ ngành địa phương:

• Đối với công nghệ cao: Mức hỗ trợ lãi suất vay bằng 70% lãi suất cho vay theo hợp đồng tín dụng nhưng không quá 8%/năm.
• Đối với công nghệ chiến lược: Mức hỗ trợ lãi suất vay lên đến 100% lãi suất cho vay theo hợp đồng tín dụng nhưng không quá 10%/năm.
• Thời hạn hỗ trợ lãi suất tối đa cho cả hai trường hợp lên đến 05 năm, giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng chi phí tài chính trong giai đoạn đầu nghiên cứu đầy rủi ro.

Bên cạnh đó, các khoản chi phí phát sinh liên quan đến hoạt động nghiên cứu phát triển công nghệ cao, công nghệ chiến lược của doanh nghiệp cũng được khấu trừ triệt để khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025.

Có thể thấy, Nghị định số 260/2026/NĐ-CP chính là đòn bẩy pháp lý mạnh mẽ, không chỉ giải quyết bài toán thu nhập cho cá nhân nhà khoa học mà còn tạo ra một hệ sinh thái toàn diện hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu nghiên cứu, thử nghiệm, bảo hộ sở hữu trí tuệ cho đến thương mại hóa sản phẩm. Đây được kỳ vọng sẽ là bệ phóng đưa nền khoa học công nghệ Việt Nam bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.