Trong bối cảnh thị trường bất động sản và các công trình xây dựng đang phát triển nóng, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 23/2009/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở. Văn bản này được kỳ vọng sẽ là công cụ pháp lý sắc bén để chấn chỉnh những sai phạm nhức nhối kéo dài.

Mức phạt 'khủng' cho sai phạm trật tự xây dựng

Điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 23/2009/NĐ-CP chính là việc tăng nặng mức hình phạt đối với các chủ đầu tư vi phạm trật tự xây dựng. Theo đó, các hành vi như thi công không phép, sai thiết kế đã phê duyệt hoặc sai quy hoạch chi tiết 1/500 sẽ bị xử lý nghiêm khắc.

Đặc biệt, nếu chủ đầu tư vẫn tiếp tục tái phạm sau khi đã có quyết định đình chỉ thi công, mức phạt tiền có thể dao động từ 300 đến 500 triệu đồng. Đi kèm với đó là hình phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép xây dựng, buộc tháo dỡ công trình vi phạm.

"Đối với các hành vi vi phạm về trật tự xây dựng... sau khi có quyết định đình chỉ thi công của cấp có thẩm quyền mà chủ đầu tư vẫn tái phạm thì tùy theo mức độ vi phạm, quy mô công trình vi phạm, sẽ bị xử phạt từ 300.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng."

Siết chặt hoạt động kinh doanh bất động sản qua sàn

Nhằm minh bạch hóa thị trường, pháp luật yêu cầu các giao dịch bất động sản thương mại phải được thực hiện qua sàn. Nghị định 23/2009/NĐ-CP quy định mức phạt từ 60 đến 70 triệu đồng đối với hành vi bán, cho thuê mua bất động sản thuộc diện phải qua sàn mà không thông qua sàn giao dịch.

Bên cạnh đó, việc kinh doanh các bất động sản không đủ điều kiện hoặc không được phép đưa vào kinh doanh cũng sẽ bị xử lý mạnh tay. Điều này căn cứ trực tiếp trên các tiêu chuẩn của Luật Kinh doanh bất động sản 2006.

Trách nhiệm của nhà thầu và quản lý hạ tầng

Không chỉ chủ đầu tư, các nhà thầu cũng nằm trong tầm ngắm của đợt siết chặt này. Các hành vi nghiệm thu khống, bàn giao công trình khi chưa đủ điều kiện hoặc báo cáo số liệu khảo sát sai sự thật dẫn đến điều chỉnh thiết kế nhiều lần sẽ bị phạt từ 80 đến 100 triệu đồng. Quy định này nhằm đảm bảo chất lượng công trình theo tinh thần của Luật Xây dựng 2003.

Trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, các hành vi xâm phạm nguồn nước hoặc tự ý đục phá đường ống truyền tải nước thô cũng bị áp mức phạt rất cao, lên tới 70 triệu đồng, nhằm bảo vệ an ninh nguồn nước và tài sản công cộng.

Công khai sai phạm trên phương tiện thông tin đại chúng

Một điểm mới mang tính răn đe cao là việc áp dụng hình thức công khai danh tính tổ chức, cá nhân vi phạm. Ngoài phạt tiền, các thông tin về sai phạm sẽ được đăng tải trên Trang tin điện tử của Bộ Xây dựng và UBND các tỉnh, thành phố. Đây là đòn đánh mạnh vào uy tín của các doanh nghiệp, buộc họ phải tuân thủ pháp luật nghiêm túc hơn.

Nghị định 23/2009/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/5/2009, thay thế cho Nghị định 126/2004/NĐ-CP trước đó.