Sự ra đời của Nghị định 151/2025/NĐ-CP đánh dấu một bước tiến lớn trong cải cách hành chính lĩnh vực đất đai tại Việt Nam. Thay vì phải lên cấp huyện, cấp tỉnh xa xôi, từ ngày 01/7/2025, người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện nhiều thủ tục quan trọng ngay tại UBND cấp xã.

1. UBND cấp xã được giao thêm hàng loạt thẩm quyền 'nặng ký'

Đây là thay đổi cốt lõi nhất của Nghị định mới. Theo quy định tại Điều 5 và Điều 10 của Nghị định này, UBND cấp xã sẽ trực tiếp thực hiện các công việc mà trước đây vốn thuộc thẩm quyền cấp huyện:

• Thu hồi đất: Trực tiếp quyết định thu hồi đất trong các trường hợp cụ thể.
• Bồi thường, tái định cư: Phê duyệt phương án và tổ chức cưỡng chế kiểm đếm, thu hồi đất.
• Cấp Sổ đỏ: Thực hiện cấp Giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân.
• Giao đất, cho thuê đất: Quyết định đối với cá nhân và cộng đồng dân cư tại địa phương.

2. Đột phá trong xác định và thẩm định giá đất cụ thể

Không còn phụ thuộc hoàn toàn vào cấp trên, Chủ tịch UBND cấp xã nay đã có quyền quyết định thành lập Hội đồng thẩm định giá đất cụ thể tại địa phương. Điều này giúp việc định giá sát với thực tế thị trường tại từng địa bàn xã, phường hơn.

3. Doanh nghiệp 'nhẹ gánh' khi làm việc trực tiếp với cấp xã

Đối với các dự án quy mô nhỏ hoặc nằm trọn trong phạm vi một xã, doanh nghiệp không còn phải 'vượt cấp' lên huyện hay tỉnh. Việc phê duyệt phương án góp đất, thuê đất hay chuyển mục đích sử dụng đất cho các dự án này sẽ được xử lý ngay tại xã, giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí cơ hội.

4. Cấp xã có quyền xác nhận mảnh trích đo bản đồ địa chính

Theo điểm b khoản 2 Điều 17, cơ quan quản lý đất đai cấp xã được phép ký xác nhận mảnh trích đo bản đồ địa chính phục vụ cấp Sổ đỏ. Đây là quy định gỡ nút thắt quan trọng, giúp đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận cho người dân.

5. Cải cách thủ tục: Không cần xác nhận 'đất không tranh chấp'

Một tin vui cho người dân là khi làm Sổ đỏ, UBND cấp xã không được yêu cầu nộp xác nhận về tình trạng không tranh chấp hay phù hợp quy hoạch một cách thủ công như trước. Trách nhiệm kiểm tra, đối soát thông tin này thuộc về cơ quan nhà nước dựa trên hệ thống dữ liệu địa chính.

"UBND cấp xã khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không cần yêu cầu người dân nộp xác nhận về: Tình trạng không tranh chấp; Phù hợp quy hoạch; Tính ổn định trong sử dụng đất."

6. Tự động chỉnh lý hồ sơ khi sáp nhập đơn vị hành chính

Trong bối cảnh sắp xếp các đơn vị hành chính (sáp nhập xã, huyện), người dân hoàn toàn yên tâm vì không phải tự đi làm lại giấy tờ. Việc chỉnh lý hồ sơ đất đai sẽ được cơ quan chức năng thực hiện tự động hoặc lồng ghép khi người dân có nhu cầu thực hiện các giao dịch liên quan đến thửa đất.

Lời khuyên pháp lý: Với những thay đổi mang tính bước ngoặt này, người dân và doanh nghiệp nên chủ động tìm hiểu kỹ các quy định tại Nghị định 151/2025/NĐ-CP để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình và tận dụng tối đa sự thuận tiện từ cơ chế phân quyền mới.