Nhằm đẩy nhanh tiến độ xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước, Bộ Xây dựng đã chính thức ban hành Quyết định 55/QĐ-BXD. Văn bản này đưa ra các tiêu chí kỹ thuật và diện tích cụ thể để nhận diện chính xác đối tượng cần hỗ trợ, đảm bảo chính sách an sinh xã hội đến đúng người, đúng việc.

Tiêu chí diện tích và kết cấu: Căn cứ phân loại nhà tạm, nhà dột nát

Theo quy định mới, nhà tạm hoặc nhà dột nát phải được xây dựng trên đất ở không có tranh chấp. Việc xác định dựa trên sự kết hợp giữa diện tích sử dụng và độ bền vững của kết cấu nhà ở. Cụ thể:

• Về diện tích: Đối với hộ đơn thân, diện tích nhà ở phải nhỏ hơn 18m2. Với hộ gia đình, tiêu chí là diện tích tổng nhỏ hơn 30m2 và diện tích bình quân đầu người dưới 8m2.
• Về kết cấu: Nhà ở được coi là không bền chắc nếu có ít nhất hai trong ba kết cấu chính (nền - móng, khung - tường, mái) làm bằng vật liệu tạm bợ, không đảm bảo an toàn.

Pháp luật cũng làm rõ các trường hợp được coi là vật liệu bền chắc. Ví dụ, mái tôn lợp giả ngói, tôn lạnh hoặc tôn cách nhiệt nếu có khung đỡ chắc chắn (sắt, thép, gỗ bền) và liên kết chặt chẽ với cột bê tông cốt thép thì vẫn được tính là vật liệu bền vững.

Quy định về thời gian sử dụng và các yếu tố kỹ thuật địa phương

Một điểm đáng chú ý trong Quyết định 55/QĐ-BXD là yếu tố thời gian. Những ngôi nhà dù xây bằng vật liệu bền chắc nhưng đã sử dụng trên 20 năm, hiện trạng xuống cấp, hư hỏng và không đảm bảo an toàn khi sử dụng cũng sẽ được xem xét vào diện nhà dột nát.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng trao quyền chủ động cho UBND các tỉnh, thành phố trong việc quyết định các tiêu chí phụ trợ như không gian chức năng (bếp, vệ sinh), hệ thống điện nước và an toàn cháy nổ dựa trên tình hình thực tế tại địa phương. Điều này giúp chính sách linh hoạt hơn với đặc thù vùng miền và vật liệu xây dựng địa phương.

Các trường hợp loại trừ không thuộc diện nhà tạm, nhà dột nát

Cần lưu ý rằng, không phải mọi trường hợp nhà ở hư hỏng đều được áp dụng tiêu chí theo hướng dẫn này. Quyết định 55/QĐ-BXD nêu rõ các trường hợp phải phá dỡ theo quy định của pháp luật chuyên ngành sẽ không thuộc phạm vi điều chỉnh của tiêu chí nhà tạm, nhà dột nát.

Trường hợp nhà ở phải phá dỡ theo quy định tại điểm c và điểm d khoản 1 Điều 136 Luật Nhà ở 2023 và điểm a, c, d và đ khoản 1 Điều 118 Luật Xây dựng 2014 (đã được sửa đổi tại Luật Xây dựng sửa đổi 2020) thì không thuộc trường hợp xác định nhà tạm, nhà dột nát.

Việc nắm vững các tiêu chí này không chỉ giúp các cơ quan chức năng thực hiện đúng quy định mà còn giúp người dân hiểu rõ quyền lợi của mình trong các chương trình hỗ trợ nhà ở của Nhà nước.