Từ ngày 01/07/2019, chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội (BHXH) tại Việt Nam có những điều chỉnh quan trọng, trực tiếp tác động đến túi tiền của hàng triệu người lao động và ngân sách của các doanh nghiệp. Việc nắm vững các quy định về mức đóng không chỉ giúp người lao động bảo vệ quyền lợi sát sườn mà còn giúp đơn vị sử dụng lao động tuân thủ đúng pháp luật, tránh các rào cản pháp lý không đáng có.

Mức trích đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc năm 2019

Căn cứ theo quy định tại Quyết định 595/QĐ-BHXH, tỷ lệ trích đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc bao gồm BHXH, Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (BHTNLĐ-BNN) vẫn được giữ ổn định. Tuy nhiên, số tiền đóng thực tế sẽ thay đổi do sự biến động của mức lương cơ sở.

Cụ thể, tỷ lệ trích đóng được phân bổ như sau:

• Đối với người lao động: Trích 10,5% từ tiền lương tháng (trong đó: 8% vào quỹ hưu trí, tử tuất; 1,5% BHYT và 1% BHTN).
• Đối với người sử dụng lao động: Trích 21,5% trên quỹ lương (trong đó: 17% BHXH; 3% BHYT; 1% BHTN và 0,5% BHTNLĐ-BNN).

Như vậy, tổng mức trích đóng vào các quỹ bảo hiểm là 32% mức lương tháng của người lao động.

Tác động của việc tăng lương cơ sở từ ngày 01/07/2019

Một trong những điểm "nóng" nhất trong năm 2019 chính là việc điều chỉnh mức lương cơ sở. Theo Nghị quyết của Quốc hội, từ ngày 01/07/2019, mức lương cơ sở tăng từ 1,39 triệu đồng/tháng lên 1,49 triệu đồng/tháng. Sự thay đổi này kéo theo việc điều chỉnh mức đóng BHXH tối đa.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức lương tháng đóng BHXH bắt buộc tối đa bằng 20 lần mức lương cơ sở. Do đó:

• Trước ngày 01/07/2019: Mức lương đóng tối đa là 27.800.000 đồng.
• Từ ngày 01/07/2019: Mức lương đóng tối đa tăng lên 29.800.000 đồng.

Điều này đồng nghĩa với việc những người lao động có mức lương cao (trên 20 lần lương cơ sở) sẽ phải trích nộp số tiền bảo hiểm lớn hơn, nhưng đồng thời quyền lợi hưởng các chế độ sau này cũng sẽ cao hơn tương ứng.

Mức đóng tối thiểu theo lương tối thiểu vùng 2019

Bên cạnh mức trần, mức sàn đóng BHXH cũng là vấn đề được quan tâm. Mức lương tháng đóng BHXH bắt buộc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng đối với người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường.

Theo Nghị định 157/2018/NĐ-CP, mức lương tối thiểu vùng năm 2019 áp dụng như sau:

Lưu ý quan trọng: Đối với người lao động đã qua đào tạo, học nghề (kể cả lao động do doanh nghiệp tự dạy nghề), mức lương đóng BHXH phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng nêu trên.

Cơ hội cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

Đối với những người không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, Nghị định 134/2015/NĐ-CP mở ra cơ hội hưởng lương hưu thông qua hình thức tự nguyện. Mức đóng hàng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người lao động lựa chọn.

Mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn (700.000 đồng) và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở. Như vậy, từ ngày 01/07/2019, mức đóng tối đa cho BHXH tự nguyện cũng tăng lên đáng kể, đạt mức 6.556.000 đồng/tháng (22% của 29,8 triệu đồng).

Việc duy trì đóng bảo hiểm đều đặn, dù là bắt buộc hay tự nguyện, chính là "của để dành" an toàn nhất, giúp người lao động yên tâm về tài chính khi về già hoặc khi gặp các rủi ro về sức khỏe, tai nạn lao động.