Tháng 10/2021 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong hệ thống pháp luật ngành xây dựng với sự ra đời và có hiệu lực của hàng loạt Thông tư mới từ Bộ Xây dựng. Những quy định này không chỉ tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp đầu tư, nhà thầu mà còn mở ra cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội dễ dàng hơn cho người dân thông qua việc chuẩn hóa các biểu mẫu và tiêu chí xét duyệt.

1. Chuẩn hóa mẫu Giấy xác nhận để mua nhà ở xã hội

Kể từ ngày 01/10/2021, Thông tư 09/2021/TT-BXD hướng dẫn về phát triển và quản lý nhà ở xã hội chính thức có hiệu lực, thay thế cho Thông tư số 20/2016/TT-BXD. Điểm đáng chú ý nhất là việc ban hành hệ thống mẫu giấy tờ mới nhằm chứng minh đối tượng và điều kiện thụ hưởng chính sách nhà ở.

Các mẫu đơn đăng ký mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội đã được tinh gọn, giúp người dân dễ dàng kê khai thông tin. Đặc biệt, mẫu giấy xác nhận về đối tượng và thực trạng nhà ở áp dụng cho các nhóm đối tượng như người có công với cách mạng, người lao động tại các khu công nghiệp, sĩ quan, hạ sĩ quan... đã được cập nhật để phù hợp với thực tế quản lý cư trú hiện nay.

2. Công khai 5 tiêu chí xét duyệt trúng thầu dự án nhà ở xã hội

Nhằm đảm bảo tính minh bạch và lựa chọn được những nhà đầu tư có năng lực thực sự, Thông tư 09/2021/TT-BXD cũng quy định chi tiết thang điểm đánh giá nhà đầu tư dự án nhà ở xã hội với 5 tiêu chí cốt lõi:

• Năng lực tài chính: Chiếm trọng số lớn nhất từ 20 - 30 điểm.
• Giải pháp quy hoạch, kiến trúc: Đánh giá tính thẩm mỹ và công năng (15 - 25 điểm).
• Hạ tầng kỹ thuật và xã hội: Khuyến khích các dự án có kết nối đồng bộ (10 - 20 điểm).
• Kinh nghiệm thực hiện: Ưu tiên các đơn vị đã có uy tín trong ngành (5 - 15 điểm).
• Tiến độ thực hiện: Cam kết đưa công trình vào sử dụng đúng hạn (5 - 10 điểm).

3. Quy định mới về thành phần chi phí dự toán gói thầu

Tại Thông tư 11/2021/TT-BXD (có hiệu lực từ 15/10/2021), Bộ Xây dựng đã làm rõ các thành phần chi phí cấu thành nên dự toán của từng loại gói thầu. Theo quy định tại Điều 5 Thông tư 11/2021/TT-BXD, dự toán gói thầu thi công xây dựng sẽ bao gồm chi phí xây dựng, chi phí khác liên quan và chi phí dự phòng.

Đối với các gói thầu mua sắm thiết bị, chi phí không chỉ dừng lại ở giá trị máy móc mà còn bao gồm cả chi phí bản quyền phần mềm, đào tạo chuyển giao công nghệ và vận chuyển. Điều này giúp các chủ đầu tư xác định chính xác nguồn vốn và tránh phát sinh các chi phí ngoài dự kiến trong quá trình triển khai.

4. Điều chỉnh tăng định mức chi phí quản lý dự án

Một trong những thay đổi quan trọng nhất đối với các đơn vị quản lý dự án là việc tăng định mức chi phí theo Thông tư 12/2021/TT-BXD. Cụ thể, đối với các công trình dân dụng có quy mô nhỏ (dưới 10 tỷ đồng), tỷ lệ chi phí quản lý dự án đã tăng từ 3,282% lên 3,446%.

Sự điều chỉnh này áp dụng đồng bộ cho tất cả các loại hình công trình từ công nghiệp, giao thông đến hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp phát triển nông thôn. Việc tăng định mức này được đánh giá là phù hợp với thực tế biến động giá cả thị trường và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng quản lý dự án đầu tư xây dựng hiện nay.

5. Cập nhật khung đơn giá nhân công xây dựng bình quân

Nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động và tính đúng, tính đủ chi phí nhân công trong giá thành xây dựng, Thông tư 13/2021/TT-BXD đã ban hành khung đơn giá nhân công mới áp dụng từ 15/10/2021. Khung giá này được phân chia theo 4 vùng kinh tế, trong đó Vùng I có mức cao nhất dao động từ 213.000 đến 336.000 đồng/ngày công đối với nhóm nhân công trực tiếp.

Đặc biệt, các nhóm nhân công đặc thù như thợ lặn, nghệ nhân hay kỹ sư cũng được quy định khung giá riêng biệt, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc lập và quản lý chi phí nhân công trong các dự án sử dụng vốn đầu tư công và vốn nhà nước ngoài đầu tư công.

Tóm lại, các chính sách mới có hiệu lực từ tháng 10/2021 đã tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch và cập nhật hơn cho ngành xây dựng. Việc nắm vững các quy định này là điều kiện tiên quyết để các chủ đầu tư và nhà thầu thực hiện dự án đúng quy định và hiệu quả.