Chỉ còn ít ngày nữa, Việt Nam sẽ chính thức bước sang năm mới 2026. Đây không chỉ là thời khắc chuyển giao năm mới mà còn là cột mốc đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của hệ thống pháp luật nước nhà. Hàng loạt chính sách pháp luật mang tính đột phá, tác động trực tiếp đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026.

Từ những điều chỉnh sát sườn về thu nhập của người lao động, chính sách thuế thu nhập cá nhân, vị thế của đội ngũ nhà giáo cho đến những cải cách mang tính lịch sử trong quản lý đất đai và chuyển đổi số an sinh xã hội. Hãy cùng Hệ Thống Pháp Luật điểm lại chi tiết những chính sách "khủng" nhất mà mọi công dân, người lao động và doanh nghiệp cần phải nắm vững ngay từ thời điểm này để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

1. Lương tối thiểu vùng tăng thêm 7,2%: Cú hích lớn cho thu nhập của người lao động

Một trong những chính sách được hàng triệu người lao động trên cả nước mong chờ nhất chính là việc chính thức áp dụng mức lương tối thiểu vùng mới. Căn cứ theo quy định tại Nghị định 293/2025/NĐ-CP, mức lương tối thiểu tháng và lương tối thiểu giờ đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động sẽ được điều chỉnh tăng bình quân 7,2% so với mức áp dụng trước đó.

Sự điều chỉnh này được phân chia cụ thể theo từng vùng kinh tế như sau:

• Vùng I: Tăng lên 5.310.000 đồng/tháng (tăng thêm 350.000 đồng so với mức cũ).
• Vùng II: Tăng lên 4.730.000 đồng/tháng (tăng thêm 320.000 đồng so với mức cũ).
• Vùng III: Tăng lên 4.140.000 đồng/tháng (tăng thêm 280.000 đồng so với mức cũ).
• Vùng IV: Tăng lên 3.700.000 đồng/tháng (tăng thêm 250.000 đồng so với mức cũ).

Việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu vùng không chỉ giúp cải thiện trực tiếp thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động trong bối cảnh giá cả thị trường có nhiều biến động, mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng để doanh nghiệp điều chỉnh mức đóng các loại bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN) cũng như các chế độ phụ cấp, trợ cấp khác cho người lao động.

2. Vị thế mới của Nhà giáo: Lương được ưu tiên xếp cao nhất hệ thống

Năm 2026 cũng là năm đánh dấu mốc son lịch sử đối với ngành giáo dục khi Luật Nhà giáo 2025 chính thức đi vào cuộc sống. Đây là lần đầu tiên nước ta có một đạo luật chuyên biệt, toàn diện dành riêng cho đội ngũ giáo viên, giảng viên ở tất cả các cấp học.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất của đạo luật này là quy định về chính sách tiền lương. Theo đó, lương của nhà giáo sẽ được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, nhà giáo sẽ được hưởng các khoản phụ cấp ưu đãi nghề, phụ cấp thâm niên và các khoản phụ cấp đặc thù khác tùy thuộc vào tính chất công việc và địa bàn hoạt động.

Đặc biệt, đối với những nhà giáo công tác tại vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, Nhà nước sẽ áp dụng các chính sách thu hút, hỗ trợ về nhà ở công vụ, phụ cấp thu hút nhằm tạo điều kiện tốt nhất để các thầy cô yên tâm bám trường, bám lớp, cống hiến cho sự nghiệp giáo dục nước nhà.

3. Giảm áp lực thuế TNCN: Tăng mạnh mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng

Nhằm chia sẻ áp lực tài chính và tăng thu nhập thực tế cho người dân, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 về việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Quy định mới này sẽ chính thức áp dụng cho kỳ tính thuế từ năm 2026.

Cụ thể, mức giảm trừ gia cảnh mới được điều chỉnh tăng mạnh như sau:

• Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế: Tăng từ mức 11 triệu đồng/tháng lên mức 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: Tăng từ mức 4,4 triệu đồng/tháng lên mức 6,2 triệu đồng/tháng.

Sự thay đổi mang tính bước ngoặt này phản ánh đúng thực tế biến động của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và đà tăng trưởng kinh tế trong thời gian qua. Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh sẽ giúp hàng triệu người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công tiết kiệm được một khoản thuế đáng kể, từ đó có thêm nguồn lực tài chính để trang trải cuộc sống gia đình.

4. Quản lý đất đai: Xóa bỏ khung giá đất, xây dựng Bảng giá đất hằng năm

Một trong những cải cách quan trọng nhất trong lĩnh vực bất động sản và quản lý tài nguyên chính là việc áp dụng toàn diện các quy định mới của Luật Đất đai 2024. Kể từ ngày 01/01/2026, các địa phương trên cả nước sẽ chính thức vận hành cơ chế xây dựng và ban hành Bảng giá đất hằng năm, thay vì chu kỳ 5 năm một lần như trước đây.

Bảng giá đất hằng năm sẽ được xây dựng dựa trên nguyên tắc thị trường, phản ánh sát thực tế biến động giá đất tại từng khu vực. Điều này mang lại nhiều ý nghĩa to lớn:

• Minh bạch hóa thị trường: Hạn chế tối đa tình trạng đầu cơ, thổi giá đất, giúp các giao dịch bất động sản trở nên lành mạnh, công khai.
• Đảm bảo quyền lợi người dân: Người dân có đất bị thu hồi sẽ nhận được mức bồi thường thỏa đáng, sát với giá trị thực tế của thị trường, giảm thiểu tranh chấp, khiếu kiện về đất đai.
• Thuận tiện thực hiện nghĩa vụ tài chính: Các khoản thuế, phí, lệ phí liên quan đến đất đai sẽ được tính toán chính xác, công bằng hơn.

5. Kỷ nguyên số an sinh xã hội: Tạm biệt sổ Bảo hiểm xã hội bằng giấy

Thực hiện chiến lược chuyển đổi số quốc gia và đơn giản hóa thủ tục hành chính, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định từ ngày 01/01/2026, cơ quan BHXH sẽ chính thức thực hiện việc đăng ký, quản lý và cấp sổ bảo hiểm xã hội dưới dạng bản điện tử.

Sổ BHXH điện tử mang lại sự tiện lợi vượt trội cho người lao động:

• Dễ dàng tra cứu, theo dõi toàn bộ quá trình đóng - hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp mọi lúc, mọi nơi thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh.
• Loại bỏ hoàn toàn rủi ro mất mát, hư hỏng, rách nát sổ giấy như trước đây.
• Rút ngắn tối đa thời gian giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến việc chốt sổ, gộp sổ hay giải quyết các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và hưu trí.

6. Bảo mật thông tin cá nhân: Mạng xã hội không được yêu cầu ảnh giấy tờ tùy thân

Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao và tình trạng lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, vấn đề bảo mật thông tin cá nhân trở thành mối quan tâm hàng đầu của toàn xã hội. Để giải quyết triệt để vấn đề này, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 chính thức có hiệu lực từ năm 2026 đã đưa ra những chế tài cực kỳ nghiêm khắc.

Một trong những quy định nổi bật là nghiêm cấm các nền tảng mạng xã hội, ứng dụng trực tuyến yêu cầu người dùng phải chụp ảnh, quay video chứa nội dung giấy tờ tùy thân (như Căn cước công dân, Hộ chiếu) để thực hiện việc xác thực tài khoản thông thường, trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật quy định cụ thể. Quy định này là lá chắn vững chắc giúp ngăn chặn tình trạng rò rỉ, mua bán dữ liệu cá nhân trái phép trên không gian mạng, bảo vệ an toàn thông tin cho mọi công dân.

Việc chủ động tìm hiểu và nắm bắt kịp thời các thay đổi quan trọng của chính sách pháp luật không chỉ giúp chúng ta tuân thủ đúng các quy định của Nhà nước mà còn là chìa khóa vàng để tự bảo vệ và tối ưu hóa quyền lợi hợp pháp của bản thân và gia đình trong năm mới 2026. Hãy đồng hành cùng Hệ Thống Pháp Luật để liên tục cập nhật những thông tin pháp lý nhanh chóng, chính xác và hữu ích nhất!