Trong nỗ lực nâng cao tính bảo mật và an toàn cho hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 41/2018/TT-NHNN ngày 28/12/2018. Văn bản này sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 19/2016/TT-NHNN, chính thức đặt ra mốc thời gian cụ thể cho việc chuyển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip nội địa.

Tại sao phải chuyển đổi sang thẻ chip?

Việc chuyển đổi này không chỉ là xu hướng tất yếu của thế giới mà còn là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Thẻ từ hiện nay vốn chứa đựng nhiều rủi ro về bảo mật, dễ bị đánh cắp thông tin (skimming) tại các cây ATM. Ngược lại, thẻ chip với công nghệ mã hóa phức tạp sẽ khiến việc làm giả thẻ trở nên gần như không thể.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Thông tư 41/2018/TT-NHNN, tiêu chuẩn cơ sở về thẻ chip nội địa bao gồm cả công nghệ tiếp xúc và không tiếp xúc (contactless), hứa hẹn mang lại trải nghiệm thanh toán nhanh chóng và an toàn hơn cho người dân.

Lộ trình chuyển đổi chi tiết cho các tổ chức thanh toán

Để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra nhịp nhàng, Ngân hàng Nhà nước đã phân chia lộ trình cụ thể cho hai đối tượng chính: Tổ chức thanh toán thẻ (TCTTT) và Tổ chức phát hành thẻ (TCPHT).

1. Đối với các thiết bị chấp nhận thẻ (ATM và POS)

Theo khoản 5 Điều 1 Thông tư 41/2018/TT-NHNN (bổ sung Điều 27a), lộ trình cho các thiết bị như sau:

• Đến ngày 31/12/2019: Ít nhất 35% ATM và 50% thiết bị chấp nhận thẻ tại điểm bán (POS) đang hoạt động phải tuân thủ tiêu chuẩn thẻ chip.
• Đến ngày 31/12/2020: 100% ATM và POS trên toàn quốc phải hoàn tất việc nâng cấp để chấp nhận thẻ chip nội địa.

2. Đối với việc phát hành và lưu hành thẻ

Lộ trình dành cho các ngân hàng phát hành thẻ được quy định tại Điều 27b (bổ sung bởi Thông tư 41):

• Đến ngày 31/12/2019: Ít nhất 30% số thẻ đang lưu hành phải là thẻ chip.
• Đến ngày 31/12/2020: Tỷ lệ này phải đạt ít nhất 60%.
• Đến ngày 31/12/2021: Toàn bộ 100% thẻ ngân hàng đang lưu hành tại Việt Nam phải tuân thủ tiêu chuẩn thẻ chip nội địa.

"Trong thời gian chuyển đổi, tổ chức phát hành thẻ và tổ chức thanh toán thẻ phải đảm bảo hoạt động thẻ diễn ra liên tục, ổn định, an toàn và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của chủ thẻ."

Người dân cần lưu ý gì trong giai đoạn này?

Dù lộ trình kéo dài đến hết năm 2021, nhưng ngay từ bây giờ (đầu năm 2019), các ngân hàng thương mại sẽ bắt đầu triển khai các chương trình thay thế thẻ cũ cho khách hàng. Người dùng nên chủ động liên hệ với ngân hàng nơi mở tài khoản để tìm hiểu về thủ tục đổi thẻ. Việc chuyển đổi này thường sẽ được các ngân hàng hỗ trợ miễn phí hoặc với mức phí ưu đãi trong giai đoạn đầu để khuyến khích người dân.

Bên cạnh đó, các tổ chức chuyển mạch và bù trừ điện tử cũng có trách nhiệm nâng cấp hệ thống để đảm bảo mọi giao dịch liên ngân hàng bằng thẻ chip đều thông suốt. Quy định này được nêu rõ tại khoản 4 Điều 1 Thông tư 41/2018/TT-NHNN.

Thông tư 41/2018/TT-NHNN có hiệu lực thi hành kể từ ngày 18/02/2019. Đây là bước đi chiến lược của Ngân hàng Nhà nước nhằm hiện đại hóa hạ tầng thanh toán quốc gia, giảm thiểu rủi ro tội phạm công nghệ cao và thúc đẩy thanh toán điện tử tại Việt Nam.