Trong bối cảnh Bộ luật Lao động 2019 vừa chính thức được Quốc hội thông qua vào ngày 20/11/2019, vấn đề tuổi nghỉ hưu đang trở thành tâm điểm chú ý của hàng triệu người lao động Việt Nam. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất chính là lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu, nhưng đi kèm với đó là những quy định nhân văn dành cho các nhóm đối tượng đặc thù.

Lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu từ năm 2021

Theo quy định tại Điều 169 Bộ luật Lao động 2019, kể từ ngày 01/01/2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường sẽ được điều chỉnh theo lộ trình tăng dần. Cụ thể:

• Đối với lao động nam: Nghỉ hưu khi đủ 60 tuổi 03 tháng; sau đó, mỗi năm tăng thêm 03 tháng để đạt 62 tuổi vào năm 2028.
• Đối với lao động nữ: Nghỉ hưu khi đủ 55 tuổi 04 tháng; sau đó, mỗi năm tăng thêm 04 tháng để đạt 60 tuổi vào năm 2035.

Tuy nhiên, pháp luật lao động luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến những người làm việc trong môi trường khắc nghiệt hoặc có sức khỏe hạn chế. Đây chính là nhóm đối tượng được quyền nghỉ hưu sớm hơn so với quy định chung.

Ai là người được 'đặc cách' nghỉ hưu sớm?

Tại khoản 3 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019, Nhà nước cho phép người lao động có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn nhưng không quá 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại thời điểm nghỉ hưu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Các nhóm đối tượng này bao gồm:

Người lao động bị suy giảm khả năng lao động; làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Việc xác định danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại hay các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn sẽ được Chính phủ quy định chi tiết bằng các văn bản dưới luật. Điều này đảm bảo tính công bằng, giúp những người trực tiếp sản xuất trong môi trường độc hại có thời gian nghỉ ngơi sớm hơn để bảo vệ sức khỏe.

Cơ hội nghỉ hưu muộn cho lao động trình độ cao

Ngược lại với nhóm nghỉ hưu sớm, khoản 4 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 cũng mở ra cơ hội cho những người muốn tiếp tục cống hiến. Người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao và một số trường hợp đặc biệt có thể nghỉ hưu ở tuổi cao hơn nhưng không quá 05 tuổi so với quy định.

Quy định này nhằm tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, giàu kinh nghiệm trong các lĩnh vực nghiên cứu, quản lý và chuyên gia đầu ngành, góp phần vào sự phát triển chung của đất nước trong thời kỳ mới.

Lời khuyên pháp lý: Người lao động cần chủ động theo dõi các Nghị định hướng dẫn chi tiết của Chính phủ (dự kiến ban hành trong năm 2020) để nắm rõ quyền lợi của mình, đặc biệt là việc giám định mức độ suy giảm khả năng lao động hoặc đối chiếu danh mục nghề nghiệp mình đang đảm nhiệm.

Bài viết được thực hiện dựa trên bối cảnh Bộ luật Lao động 2019 vừa được thông qua cuối năm 2019.