Điểm tin pháp luật Thuế: Những lưu ý sống còn cho Kế toán doanh nghiệp

Trong bối cảnh các quy định về quản lý thuế và hóa đơn liên tục được cập nhật, việc nắm bắt kịp thời các hướng dẫn từ cơ quan thuế là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp vận hành ổn định và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có. Tuần qua, hàng loạt công văn hướng dẫn quan trọng về Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN), Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Hóa đơn đã được ban hành.

1. Thuế Thu nhập cá nhân: Từ chứng từ điện tử đến các khoản trợ cấp sau nghỉ việc

Một trong những điểm nóng tuần qua là hướng dẫn về việc xuất chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử. Theo Cục Thuế TP. Hà Nội, trường hợp doanh nghiệp đã khấu trừ thuế nhưng chưa cấp chứng từ cho người lao động thì phải thực hiện theo yêu cầu của cá nhân đó. Đặc biệt, việc sử dụng chứng từ điện tử đang được khuyến khích để tối ưu hóa quy trình hành chính theo quy định tại khoản 2 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC.

Về các khoản chi cho người lao động, cơ quan thuế làm rõ rằng các khoản công tác phí (vé máy bay, khách sạn...) phù hợp với quy chế nội bộ sẽ không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Tuy nhiên, đối với các khoản chi sau khi nghỉ việc, kế toán cần phân biệt rõ:

• Trợ cấp thôi việc: Đúng đối tượng và mức quy định của Bộ luật Lao động thì không tính thuế TNCN theo tiết b.6 khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC.
• Các khoản lợi ích khác: Nếu chi ngoài quy định và từ 2 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp phải khấu trừ 10% trước khi chi trả.

2. Thuế Giá trị gia tăng: Xử lý hóa đơn bỏ sót và quà tặng khách hàng

Việc kê khai bổ sung thuế GTGT đầu vào bị bỏ sót luôn là vấn đề gây lúng túng cho nhiều kế toán. Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi nhấn mạnh, doanh nghiệp được phép khai bổ sung theo Điều 47 Luật Quản lý thuế 2019 và khoản 4 Điều 7 Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Các điều chỉnh tăng/giảm số thuế còn được khấu trừ phải được phản ánh chính xác vào chỉ tiêu [37] hoặc [38] trên tờ khai kỳ hiện tại.

Đối với quà tặng khách hàng, doanh nghiệp cần lưu ý: dù là hàng mua ngoài hay tự sản xuất, khi tặng quà vẫn phải lập hóa đơn GTGT và tính thuế như bán hàng thông thường. Để được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, khoản chi này phải đáp ứng các điều kiện tại Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC.

3. Hóa đơn và Tài sản cố định: Những quy tắc không thể bỏ qua

Trong hoạt động góp vốn, nếu doanh nghiệp góp vốn bằng tài sản đã có đầy đủ hóa đơn thì không phải kê khai thuế GTGT. Tuy nhiên, nếu thực hiện thi công công trình rồi dùng giá trị khối lượng đó để góp vốn thì đây lại là đối tượng chịu thuế GTGT và bắt buộc phải lập hóa đơn theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 123/2020/NĐ-CP.

Về quản lý tài sản cố định (TSCĐ), doanh nghiệp cần bám sát các tiêu chuẩn ghi nhận tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 45/2013/TT-BTC:

"Tài sản cố định phải chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai; có thời gian sử dụng trên 1 năm và nguyên giá từ 30 triệu đồng trở lên."

4. Cảnh báo về giao dịch liên kết và lãi vay 0%

Một lưu ý đặc biệt quan trọng cho các tập đoàn: khi công ty mẹ cho công ty con vay không lấy lãi (lãi suất 0%), giao dịch này sẽ rơi vào phạm vi điều chỉnh của Nghị định 132/2020/NĐ-CP về giao dịch liên kết. Doanh nghiệp cần thực hiện kê khai và xác định giá giao dịch theo đúng quy định để tránh bị ấn định thuế.

Việc tuân thủ đúng các quy định pháp luật không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí mà còn xây dựng uy tín vững chắc với cơ quan quản lý. Kế toán cần thường xuyên cập nhật và đối chiếu các công văn hướng dẫn cụ thể để áp dụng chính xác cho đơn vị mình.