Di chúc là văn bản thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Để đảm bảo tính an toàn và bảo mật, nhiều người đã lựa chọn gửi giữ di chúc tại các tổ chức hành nghề công chứng. Tuy nhiên, từ ngày 01/07/2025, khi Luật Công chứng 2024 chính thức có hiệu lực, quy trình này sẽ có những điều chỉnh quan trọng mà người dân cần lưu ý.

Quy trình niêm phong và lưu giữ di chúc chặt chẽ hơn

Theo quy định tại Điều 61 Luật Công chứng 2024, việc gửi giữ di chúc được thực hiện với các tiêu chuẩn khắt khe hơn nhằm tránh nhầm lẫn hoặc thất lạc thông tin. Cụ thể:

"1. Người lập di chúc có thể yêu cầu tổ chức hành nghề công chứng nhận lưu giữ di chúc của mình. Khi nhận lưu giữ di chúc, công chứng viên phải niêm phong bản di chúc trước mặt người lập di chúc, ghi giấy nhận lưu giữ và giao cho người lập di chúc.

Giấy nhận lưu giữ di chúc phải có thông tin về tổ chức hành nghề công chứng nhận lưu giữ di chúc, công chứng viên niêm phong di chúc, người lập di chúc."

Điểm mới đáng chú ý ở đây là yêu cầu bắt buộc về thông tin trên Giấy nhận lưu giữ. So với Luật Công chứng 2014, quy định mới yêu cầu minh bạch hóa danh tính của cả công chứng viên trực tiếp thực hiện niêm phong, giúp tăng cường trách nhiệm cá nhân và dễ dàng truy xuất khi cần thiết.

Giải quyết "nỗi lo" khi văn phòng công chứng giải thể

Một trong những băn khoăn lớn nhất của người dân là: "Nếu văn phòng công chứng đóng cửa, di chúc của tôi sẽ đi đâu?". Luật Công chứng 2024 đã đưa ra lời giải đáp cụ thể cho tình huống này.

Trường hợp tổ chức hành nghề công chứng chấm dứt hoạt động, chuyển đổi hoặc giải thể, họ phải có trách nhiệm thỏa thuận với người lập di chúc về việc chuyển hồ sơ sang một tổ chức khác. Nếu không thỏa thuận được, di chúc và phí lưu giữ phải được trả lại cho người lập.

Đặc biệt, một quy định mang tính nhân văn mới được bổ sung: Nếu không liên hệ được với người lập di chúc, di chúc sẽ được chuyển giao cho tổ chức hành nghề công chứng tiếp nhận hồ sơ của tổ chức đã giải thể. Điều này đảm bảo tâm nguyện của người quá cố không bị rơi vào trạng thái "vô chủ".

Công bố di chúc: Chờ đợi hướng dẫn mới từ Chính phủ

Thay vì thực hiện theo các quy định chung của pháp luật dân sự như hiện nay, việc công bố di chúc lưu giữ tại tổ chức hành nghề công chứng từ sau ngày 01/07/2025 sẽ được thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ. Sự thay đổi này hứa hẹn sẽ tạo ra một quy trình chuyên biệt, nhanh chóng và phù hợp hơn với đặc thù của hoạt động công chứng.

Việc nắm vững các quy định mới tại Luật Công chứng 2024 không chỉ giúp người dân an tâm hơn khi gửi gắm tâm nguyện cuối cùng mà còn giúp các tổ chức hành nghề công chứng thực hiện đúng vai trò là "người gác cổng" pháp lý tin cậy.