Trong bối cảnh các quy định pháp luật thường xuyên được cập nhật, việc nắm bắt chính xác các căn cứ pháp lý không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành đúng luật mà còn đảm bảo quyền lợi tối đa cho người lao động. Dưới đây là tổng hợp giải đáp cho 5 vấn đề pháp lý quan trọng đang được dư luận quan tâm hiện nay.

1. Xác định cơ sở nguy hiểm về cháy, nổ: Căn cứ vào đâu?

Việc xác định một cơ sở có thuộc diện nguy hiểm về cháy, nổ hay không là bước đầu tiên và quan trọng nhất để thực hiện các biện pháp phòng ngừa rủi ro. Theo quy định mới nhất tại Nghị định 50/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/05/2024), danh mục các cơ sở này đã được chi tiết hóa.

Cụ thể, các tổ chức và cá nhân cần đối chiếu quy mô, tính chất hoạt động của mình với danh mục được quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định này. Việc phân loại chính xác sẽ quyết định các yêu cầu về thiết kế, thẩm duyệt và nghiệm thu hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) tương ứng.

2. Phụ cấp, trợ cấp nào không phải "gánh" thuế thu nhập cá nhân?

Nhiều người lao động vẫn băn khoăn về việc các khoản thu nhập ngoài lương có bị tính thuế hay không. Căn cứ vào Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 và các văn bản hướng dẫn, không phải mọi khoản phụ cấp đều chịu thuế.

Tại điểm b khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, pháp luật đã liệt kê rõ các khoản phụ cấp, trợ cấp không tính vào thu nhập chịu thuế, bao gồm:

"Phụ cấp, trợ cấp theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công; Phụ cấp quốc phòng, an ninh; Phụ cấp độc hại, nguy hiểm đối với ngành, nghề hoặc công việc ở nơi làm việc có yếu tố độc hại, nguy hiểm; Phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực theo quy định của pháp luật..."

Ngoài ra, các khoản trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm theo quy định của Bộ luật Lao động cũng thuộc diện không chịu thuế này.

3. Quy trình điều tra và khai báo tai nạn lao động

Khi xảy ra tai nạn lao động, việc điều tra và khai báo kịp thời là nghĩa vụ bắt buộc của người sử dụng lao động. Vấn đề này được điều chỉnh bởi Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 và Nghị định 39/2016/NĐ-CP.

• Khai báo: Theo Điều 36 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người sử dụng lao động phải khai báo ngay với cơ quan có thẩm quyền khi xảy ra tai nạn lao động chết người hoặc làm bị thương nặng từ 02 người lao động trở lên.
• Điều tra: Điều 35 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 quy định rõ trách nhiệm thành lập Đoàn điều tra tai nạn lao động cấp cơ sở để xác định nguyên nhân và trách nhiệm liên quan.

4. Trợ cấp mất việc làm: Quyền lợi sát sườn của người lao động

Trong trường hợp doanh nghiệp thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế dẫn đến việc người lao động mất việc làm, người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả trợ cấp mất việc làm. Quy định này được nêu rõ tại Bộ luật Lao động 2019.

Theo Điều 47 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động trả trợ cấp mất việc làm cho người lao động đã làm việc thường xuyên cho mình từ đủ 12 tháng trở lên mà bị mất việc làm theo quy định tại khoản 11 Điều 34 của Bộ luật này. Mức trợ cấp mỗi năm làm việc bằng 01 tháng tiền lương nhưng ít nhất bằng 02 tháng tiền lương.

Chi tiết về cách tính thời gian làm việc để tính trợ cấp được hướng dẫn tại Nghị định 145/2020/NĐ-CP.

Lời khuyên từ chuyên gia

Việc hiểu đúng và áp dụng chính xác các quy định pháp luật không chỉ giúp cá nhân, tổ chức tránh được các rủi ro pháp lý và xử phạt hành chính mà còn xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, nhân văn. Quý độc giả nên thường xuyên cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật mới nhất hoặc tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý để đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình.