Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động dữ dội, đẩy giá xăng dầu trong nước lên mức cao kỷ lục, Chính phủ và Quốc hội đã có những quyết sách kịp thời để giảm bớt gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp. Một trong những dấu mốc quan trọng nhất là việc ban hành chính sách giảm thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng dầu, có hiệu lực từ đầu quý II năm 2022.

Quyết sách lịch sử: Giảm sâu thuế bảo vệ môi trường từ tháng 4/2022

Trước tình hình giá xăng diễn biến phức tạp và có xu hướng tăng cao, gây áp lực lớn lên lạm phát và đời sống nhân dân, Chính phủ đã ban hành Công điện số 160/CĐ-TTg yêu cầu Bộ Tài chính đề xuất phương án điều chỉnh thuế. Đáp lại sự cấp thiết đó, chiều ngày 23/3/2022, tại phiên họp thứ chín, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết 18/2022/UBTVQH15 về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn.

Theo quy định tại Điều 1 Nghị quyết 18/2022/UBTVQH15, mức thuế bảo vệ môi trường được giảm mạnh từ 50% đến 70% tùy loại mặt hàng. Cụ thể:

"Giảm 50% mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn, mỡ nhờn từ ngày 01 tháng 4 năm 2022 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2022; giảm 70% mức thuế bảo vệ môi trường đối với dầu hỏa từ ngày 01 tháng 4 năm 2022 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2022."

Chi tiết mức thuế mới áp dụng từ 01/4/2022

Việc điều chỉnh này dựa trên khung thuế suất quy định tại Luật Thuế bảo vệ môi trường 2010. Sau khi giảm, mức thuế tuyệt đối đối với xăng dầu cụ thể như sau:

Riêng đối với nhiên liệu bay, mức thuế vẫn giữ nguyên mức đang được giảm là 1.500 đồng/lít theo các quy định trước đó để hỗ trợ ngành hàng không phục hồi sau đại dịch.

Tại sao giá xăng vẫn "gánh" nhiều loại thuế khác?

Dù thuế bảo vệ môi trường đã giảm sâu, nhưng giá xăng dầu tại Việt Nam vẫn chịu tác động của nhiều loại thuế và phí khác theo quy định của hệ thống pháp luật hiện hành. Trong cơ cấu giá cơ sở, xăng dầu đang phải chịu 04 loại thuế chính:

1. Thuế giá trị gia tăng (VAT)

Căn cứ Luật Thuế giá trị gia tăng 2008, xăng dầu là mặt hàng chịu thuế suất VAT 10%. Đáng chú ý, dù Chính phủ có chính sách giảm 2% thuế VAT cho nhiều mặt hàng theo Nghị định 15/2022/NĐ-CP, nhưng xăng dầu thuộc nhóm hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt nên không được hưởng ưu đãi này.

2. Thuế tiêu thụ đặc biệt

Theo quy định tại Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), xăng các loại là đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Mức thuế suất hiện nay là 10% đối với xăng khoáng, 8% đối với xăng E5 và 7% đối với xăng E10. Các loại dầu như diesel, dầu hỏa không phải chịu loại thuế này.

3. Thuế nhập khẩu

Do Việt Nam vẫn phải nhập khẩu một lượng lớn xăng dầu thành phẩm và dầu thô, mặt hàng này phải chịu thuế nhập khẩu theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016. Tùy vào từng thị trường có hiệp định thương mại tự do (FTA) hay không mà mức thuế suất ưu đãi sẽ khác nhau, thường dao động từ 8% đến 20% đối với xăng.

Lời kết và khuyến nghị

Việc giảm thuế bảo vệ môi trường theo Nghị quyết 18/2022/UBTVQH15 là một nỗ lực rất lớn của Nhà nước nhằm chia sẻ khó khăn với người dân. Tuy nhiên, giá xăng dầu trong nước vẫn phụ thuộc lớn vào giá thế giới và các khoản trích lập Quỹ bình ổn giá. Người dân và doanh nghiệp cần chủ động theo dõi các kỳ điều hành giá để có kế hoạch sản xuất, kinh doanh phù hợp.

Nếu quý độc giả có thắc mắc về các quy định thuế phí đối với xăng dầu hoặc các vấn đề pháp lý liên quan, vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật để được hỗ trợ kịp thời.