Ngày 29/11/2019, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 85/2019/TT-BTC hướng dẫn về phí và lệ phí thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Văn bản này thay thế cho Thông tư 250/2016/TT-BTC và mang đến nhiều thay đổi đáng chú ý, đặc biệt là việc thu hẹp danh mục các khoản phí được phép thu tại địa phương.

1. Danh mục 21 khoản phí thuộc thẩm quyền của HĐND cấp tỉnh

So với quy định cũ tại Thông tư 250/2016/TT-BTC, danh mục phí đã giảm từ 22 xuống còn 21 khoản. Điểm mới quan trọng nhất là Phí sử dụng đường bộ đối với đường thuộc địa phương quản lý đã chính thức bị bãi bỏ.

Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 85/2019/TT-BTC, danh mục 21 khoản phí bao gồm:

• Phí bình tuyển, công nhận cây mẹ, cây đầu dòng, vườn giống cây lâm nghiệp...
• Phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, dịch vụ, tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu.
• Phí sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố.
• Phí thăm quan danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hóa, bảo tàng (thuộc địa phương quản lý).
• Phí thẩm định cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh hoạt động cơ sở thể thao.
• Phí thư viện.
• Phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường.
• Phí thẩm định hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
• Phí khai thác và sử dụng tài liệu đất đai.
• Phí đăng ký giao dịch bảo đảm...

Điều 2. Danh mục các khoản phí thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh
... 2. Phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu (bao gồm: khu vực cửa khẩu biên giới đất liền và khu vực cửa khẩu cảng biển).
3. Phí sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố...
11. Phí thẩm định hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất...

2. Danh mục 7 khoản lệ phí người dân cần lưu ý

Bên cạnh các khoản phí, Điều 3 Thông tư 85/2019/TT-BTC cũng quy định rõ 07 khoản lệ phí thuộc thẩm quyền của HĐND cấp tỉnh:

1. Lệ phí đăng ký cư trú.
2. Lệ phí cấp chứng minh nhân dân.
3. Lệ phí hộ tịch.
4. Lệ phí cấp giấy phép lao động cho người nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
5. Lệ phí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà, tài sản gắn liền với đất.
6. Lệ phí cấp giấy phép xây dựng.
7. Lệ phí đăng ký kinh doanh.

3. Căn cứ mới để quyết định miễn, giảm phí, lệ phí

Một trong những điểm tiến bộ của Thông tư 85/2019/TT-BTC là việc bổ sung căn cứ để HĐND cấp tỉnh xem xét miễn, giảm các khoản thu. Cụ thể, tại Điều 6 quy định:

Điều 6. Về miễn, giảm phí, lệ phí
... 2. Việc quyết định miễn, giảm phí, lệ phí, căn cứ vào:
a) Quy định tại các luật chuyên ngành và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật có liên quan về miễn, giảm phí, lệ phí.
b) Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong từng thời kỳ về các chính sách có liên quan đến miễn, giảm phí, lệ phí.
c) Điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương nơi phát sinh hoạt động cung cấp dịch vụ, thu phí, lệ phí.

Việc đưa "Điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương" thành một căn cứ chính thức giúp các tỉnh, thành phố có sự linh hoạt hơn trong việc hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, đặc biệt là ở những vùng sâu, vùng xa hoặc trong các giai đoạn kinh tế khó khăn. Điều này cũng phù hợp với tinh thần của Luật phí và lệ phí 2015.

Kết luận

Với việc ban hành Thông tư 85/2019/TT-BTC, hệ thống phí và lệ phí tại Việt Nam đang dần trở nên minh bạch và tinh gọn hơn. Việc bãi bỏ phí đường bộ địa phương là một tin vui đối với người tham gia giao thông, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính trực tiếp. Người dân cần nắm rõ danh mục này để thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình khi thực hiện các thủ tục hành chính tại địa phương từ năm 2020.

Nguyễn Hương