Quy định mới về việc kiểm dịch động vật và sản phẩm động vật liên tỉnh

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu thông nông sản, giảm thiểu chi phí logistics và bớt gánh nặng thủ tục hành chính cho bà con nông dân cùng doanh nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư 01/2026/TT-BNNMT quy định chi tiết về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn. Văn bản quy phạm pháp luật này đã chính thức áp dụng Danh mục động vật, sản phẩm động vật trên cạn thuộc diện miễn kiểm dịch khi vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp tỉnh.

Sự thay đổi quan trọng này thu hút sự chú ý của đông đảo cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp trong ngành chăn nuôi, chế biến nông sản. Việc miễn thủ tục kiểm dịch đối với nhiều loại mặt hàng tiêu dùng thiết yếu hằng ngày giúp dòng chảy hàng hóa diễn ra nhanh chóng, đáp ứng kịp thời nhu cầu tiêu dùng của thị trường cả nước.

Chi tiết danh mục nông sản thuộc diện miễn kiểm dịch khi lưu thông liên tỉnh

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 01/2026/TT-BNNMT, các đối tượng động vật và sản phẩm động vật trên cạn nằm trong Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư sẽ được miễn thủ tục kiểm dịch khi lưu thông liên tỉnh. Cụ thể bao gồm các nhóm hàng hóa sau:

• Trứng gia cầm và các sản phẩm từ trứng: Bao gồm trứng gia cầm tươi (trứng gà, trứng vịt, trứng cút...), trứng muối, trứng bắc thảo và mọi sản phẩm chế biến khác từ trứng.
• Ong mật và sản phẩm từ ong: Toàn bộ ong mật nuôi cùng các sản phẩm thu hoạch từ ong như mật ong, sữa ong chúa, sáp ong, phấn hoa...
• Động vật phục vụ An ninh - Quốc phòng: Các loại động vật được huy động và sử dụng trực tiếp cho mục đích quốc phòng, an ninh trong các tình huống khẩn cấp theo lệnh của cơ quan thẩm quyền.
• Sản phẩm mỹ nghệ và tiêu bản: Hàng thủ công mỹ nghệ được chế tác từ các bộ phận của động vật, thú nhồi lông động vật đã qua xử lý.

Hoạt động kiểm tra lưu thông hàng hóa nông sản tại các khu vực giao thương liên tỉnh (ảnh minh họa)

Quy định mở rộng này khắc phục triệt để những vướng mắc phát sinh trước đây khi thương lái và doanh nghiệp phải mất thời gian xin giấy chứng nhận kiểm dịch cho từng chuyến hàng chở trứng hoặc mật ong qua địa giới hành chính cấp tỉnh, từ đó giảm chi phí phát sinh và đảm bảo độ tươi ngon của nông sản.

Lưu ý quan trọng: Trường hợp nào vẫn phải kiểm dịch bắt buộc?

Dù được miễn kiểm dịch khi vận chuyển nội địa giữa các tỉnh, các tổ chức và cá nhân kinh doanh cần đặc biệt lưu ý một số trường hợp ngoại lệ sau đây nhằm tránh vi phạm quy định pháp luật:

1. Sản phẩm trứng dùng làm giống và vật liệu sinh học

Mặc dù trứng gia cầm thương phẩm tiêu dùng được miễn kiểm dịch, nhưng theo Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 01/2026/TT-BNNMT, các mặt hàng như trứng gia cầm giống, trứng tằm, phôi động vật, tinh dịch động vật vẫn thuộc danh mục bắt buộc phải kiểm dịch trước khi vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp tỉnh để đảm bảo an toàn dịch bệnh chăn nuôi.

2. Khi có yêu cầu kiểm dịch từ nước nhập khẩu

Đối với mặt hàng trứng gia cầm và sản phẩm từ ong mật, nếu mục đích vận chuyển liên tỉnh là để đưa đến cửa khẩu hoặc nhà máy chế biến phục vụ xuất khẩu, mà phía đối tác hoặc nước nhập khẩu có quy định bắt buộc phải có Giấy chứng nhận kiểm dịch động vật của Việt Nam, thì cơ quan kiểm dịch động vật chuyên ngành vẫn tiến hành thủ tục kiểm dịch theo đúng quy trình quy định tại Luật Thú y 2015.

Các đối tượng xuất nhập khẩu được miễn kiểm dịch theo quy định mới

Bên cạnh quy định vận chuyển liên tỉnh, Thông tư 01/2026/TT-BNNMT cũng làm rõ danh mục động vật, sản phẩm động vật xuất khẩu, nhập khẩu thuộc diện miễn kiểm dịch bao gồm:

1. Động vật, sản phẩm động vật xuất khẩu, nhập khẩu phục vụ mục đích ngoại giao theo quy chế ưu đãi ngoại giao hiện hành.
2. Các mẫu sản phẩm dùng cho nghiên cứu khoa học, sản xuất vắc-xin và chế phẩm sinh học (như huyết thanh của ngựa, bò, cừu...); các nguyên liệu dược liệu nguyên chất (ngô công, thuyền thoái, toàn yết, A Giao, huyết hươu khô, nhung hươu khô, kén tằm) và các sản phẩm lông, da đã qua xử lý hóa chất triệt để để gia công may mặc.
3. Sản phẩm động vật nhập khẩu dưới dạng hành lý mang theo người để tiêu dùng cá nhân đã qua chế biến, bao gói sẵn với tổng trọng lượng không vượt quá 05 kg và không nằm trong Danh mục cấm xuất nhập khẩu.

Nhìn chung, việc phân định rõ ràng các mặt hàng miễn kiểm dịch và bắt buộc kiểm dịch đóng vai trò then chốt trong công tác quản lý an toàn dịch bệnh, đồng thời thúc đẩy lưu thông hàng hóa nông sản một cách văn minh, hiệu quả theo quy định của Luật An toàn thực phẩm 2010 và các văn bản hướng dẫn thi hành.