Ngày 07/01/2013, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 04/2013/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Công chứng 2006. Đây được xem là một bước đi quyết liệt nhằm chuyên nghiệp hóa hoạt động bổ trợ tư pháp, đảm bảo tính khách quan và an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự.

Yêu cầu hành nghề chuyên trách: Chấm dứt tình trạng "chân trong chân ngoài"

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Nghị định 04/2013/NĐ-CP chính là quy định về tính chuyên trách của công chứng viên. Theo đó, người đã được bổ nhiệm công chứng viên phải dành toàn bộ thời gian làm việc để thực hiện nhiệm vụ công chứng.

Cụ thể, công chứng viên không được đồng thời hành nghề khác, đặc biệt là không được kiêm nhiệm các chức danh tư pháp có tính chất tương đồng hoặc dễ gây xung đột lợi ích như: luật sư, đấu giá viên, trọng tài viên, hay thừa phát lại. Quy định này nhằm đảm bảo công chứng viên có đủ thời gian nghiên cứu hồ sơ, thẩm định tính xác thực của các hợp đồng, giao dịch một cách cẩn trọng nhất.

"Công chứng viên phải hành nghề chuyên trách, không được đồng thời hành nghề khác."

Đối với những luật sư muốn chuyển sang làm công chứng viên, Nghị định cũng đưa ra quy trình chuyển đổi chặt chẽ. Khi đăng ký hoạt động Văn phòng công chứng, họ phải có xác nhận từ Ban chủ nhiệm Đoàn luật sư về việc rút tên khỏi danh sách thành viên và chứng minh đã hoàn toàn chấm dứt hành nghề luật sư.

Bắt buộc bồi dưỡng nghiệp vụ hàng năm

Để nâng cao trình độ chuyên môn và cập nhật các quy định pháp luật mới, Chính phủ yêu cầu các công chứng viên đang hành nghề phải tham gia các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ định kỳ. Thời gian tối thiểu cho hoạt động này là 03 ngày mỗi năm.

Việc tham gia bồi dưỡng không chỉ là quyền lợi mà còn là nghĩa vụ bắt buộc. Những trường hợp cố tình né tránh hoặc không hoàn thành chỉ tiêu bồi dưỡng sẽ phải đối mặt với các hình thức xử lý nghiêm khắc, từ kỷ luật nội bộ đến xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí là các biện pháp mạnh tay khác tùy theo mức độ vi phạm.

Khuyến khích xã hội hóa hoạt động công chứng

Nghị định 04/2013/NĐ-CP tiếp tục khẳng định chủ trương xã hội hóa hoạt động công chứng của Đảng và Nhà nước. Theo đó, việc thành lập các Phòng công chứng (đơn vị sự nghiệp công lập) sẽ bị hạn chế, chỉ thực hiện tại những địa bàn mà Văn phòng công chứng (tư nhân) chưa thể phát triển được.

Đồng thời, Chính phủ cũng giao trách nhiệm cho UBND cấp tỉnh trong việc tạo điều kiện, hỗ trợ các Văn phòng công chứng tại các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Điều này giúp người dân ở vùng sâu, vùng xa cũng có cơ hội tiếp cận dịch vụ công chứng một cách thuận tiện và an toàn.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 04/2013/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 25/02/2013, thay thế hoàn toàn cho Nghị định 02/2008/NĐ-CP. Các quy định cũ về tổ chức và hoạt động công chứng tại Nghị định 75/2000/NĐ-CP cũng bị bãi bỏ kể từ ngày này.

Việc ban hành Nghị định mới ngay đầu năm 2013 cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc làm trong sạch và chuyên nghiệp hóa đội ngũ công chứng viên, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.