Kinh doanh tạm nhập, tái xuất từ lâu đã trở thành một trong những phương thức kinh doanh quốc tế sinh lời hấp dẫn nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro pháp lý đối với các doanh nghiệp thương mại tại Việt Nam. Không chỉ là cầu nối hàng hóa giữa các quốc gia, hình thức này chịu sự điều chỉnh vô cùng chặt chẽ từ phía cơ quan nhà nước nhằm ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại và bảo vệ an ninh trật tự kinh tế. Vậy hiện nay, hồ sơ cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất bao gồm những tài liệu gì? Doanh nghiệp phải nộp hồ sơ ở đâu và quy trình thẩm định diễn ra trong bao lâu? Cùng phân tích chi tiết quy định tại Nghị định 292/2026/NĐ-CP để chuẩn bị hồ sơ một cách nhanh chóng và chính xác nhất.

1. Nhận diện các mặt hàng bắt buộc phải có Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất

Không phải mọi hàng hóa khi thực hiện tạm nhập, tái xuất đều phải xin giấy phép kinh doanh. Căn cứ theo khoản 1 Điều 14 Nghị định 292/2026/NĐ-CP kết hợp với điểm a khoản 1 Điều 39 Luật Quản lý ngoại thương 2017, giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất bắt buộc phải có đối với các nhóm hàng hóa sau:

• Hàng hóa thuộc Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu theo quy định hiện hành;
• Hàng hóa tạm ngừng xuất khẩu, tạm ngừng nhập khẩu;
• Hàng hóa chưa được phép lưu hành, sử dụng rộng rãi tại thị trường Việt Nam;
• Hàng hóa thuộc diện quản lý bằng biện pháp hạn ngạch xuất khẩu, hạn ngạch nhập khẩu, hạn ngạch thuế quan hoặc giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu.

Lưu ý quan trọng đối với doanh nghiệp có vốn FDI: Căn cứ theo khoản 2 Điều 14 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài chỉ được thực hiện tạm nhập, tái xuất hàng hóa theo hình thức khác (như bảo hành, trưng bày, thuê mượn máy móc phục vụ dự án quy định tại Điều 16 Nghị định 292/2026/NĐ-CP), hoàn toàn không được phép thực hiện hoạt động kinh doanh mua bán tạm nhập, tái xuất hàng hóa mang tính chất thương mại đơn thuần.

2. Hồ sơ cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất gồm những gì?

Để hoàn tất thủ tục xin cấp phép một cách thuận lợi và không bị yêu cầu sửa đổi nhiều lần, thương nhân cần chuẩn bị đầy đủ 01 bộ hồ sơ chuẩn theo quy định tại khoản 1 Điều 20 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, bao gồm các thành phần giấy tờ sau:

• Đơn đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất: Nộp 01 bản chính theo đúng Mẫu số 03 Phụ lục VII ban hành kèm theo Nghị định 292/2026/NĐ-CP. Đơn phải điền đầy đủ các thông tin của thương nhân, mã số thuế, số điện thoại, thông tin cụ thể về loại hàng hóa, số lượng, trị giá, cửa khẩu tạm nhập và cửa khẩu tái xuất;
• Hợp đồng ngoại thương: Nộp 01 bản sao có đóng dấu xác nhận của thương nhân đối với cả hợp đồng nhập khẩu và hợp đồng xuất khẩu đã giao kết với đối tác nước ngoài;
• Báo cáo tình hình thực hiện giấy phép đã cấp: Nộp 01 bản chính theo Mẫu BC02 Phụ lục VII ban hành kèm theo Nghị định 292/2026/NĐ-CP báo cáo về việc thực hiện Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất đã được cấp trước đó (nếu có). Trong báo cáo phải nêu rõ và minh bạch số lượng hàng hóa đã hoàn tất tạm nhập và số lượng hàng hóa đã thực xuất thành công ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

3. Quy cách lập hồ sơ và cơ quan có thẩm quyền cấp phép

Thẩm quyền tiếp nhận và cấp phép

Trước đây, quyền cấp phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất thường tập trung ở cấp bộ ngành trung ương. Tuy nhiên, theo quy định phân cấp mới nhất tại khoản 1 Điều 14 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi thương nhân đăng ký trụ sở chính là cơ quan có thẩm quyền trực tiếp thụ lý, giải quyết và cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất đối với các mặt hàng thuộc diện quản lý.

Quy cách lập và ký hồ sơ theo nguyên tắc hành chính

Quy định tại Điều 2 Nghị định 292/2026/NĐ-CP đặt ra các yêu cầu khắt khe về mặt hình thức mà doanh nghiệp không thể bỏ qua:

• Hồ sơ được lập thành 01 bộ bằng tiếng Việt. Nếu các tài liệu kèm theo (đặc biệt là hợp đồng kinh tế quốc tế) được lập bằng tiếng nước ngoài thì bắt buộc phải dịch sang tiếng Việt và được người đại diện theo pháp luật hoặc người đại diện theo ủy quyền xác thực;
• Chữ ký trên hồ sơ phải do chính người đại diện theo pháp luật ký hoặc người được ủy quyền hợp pháp (kèm theo văn bản ủy quyền có giá trị pháp lý);
• Trường hợp nộp hồ sơ qua hệ thống dịch vụ công điện tử, hồ sơ số hóa phải được ký bằng chữ ký số hợp lệ và các tài liệu đính kèm phải là bản sao điện tử rõ ràng, nguyên vẹn.

4. Trình tự, thủ tục và thời hạn giải quyết cấp Giấy phép

Trình tự thực hiện thủ tục cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất được thực hiện chặt chẽ theo Điều 21 Nghị định 292/2026/NĐ-CP qua các bước cụ thể như sau:

1. Nộp hồ sơ: Thương nhân có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Cổng thông tin một cửa quốc gia, nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của UBND cấp tỉnh hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính công ích;
2. Kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ: Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc có sai sót, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận, cơ quan cấp phép phải ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể để thương nhân hoàn thiện, bổ sung;
3. Thẩm định và cấp phép: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan cấp phép tiến hành cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất cho thương nhân. Nếu từ chối cấp phép, cơ quan có thẩm quyền phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ căn cứ lý do;
4. Nhận kết quả: Thương nhân nhận kết quả bằng bản giấy gửi trực tiếp, gửi qua bưu chính hoặc nhận bản điện tử đã được tích hợp chữ ký số cơ quan thẩm quyền.

5. Quy tắc giám sát hải quan và thời hạn hàng hóa được lưu tại Việt Nam

Khi đã được cấp Giấy phép, việc quản lý và thực hiện lộ trình luân chuyển hàng hóa đòi hỏi doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các mốc thời gian và biện pháp kiểm soát theo khoản 4 Điều 14 và khoản 5 Điều 14 Nghị định 292/2026/NĐ-CP:

• Thời hạn lưu kho, lưu bãi tối đa: Hàng hóa kinhdong tạm nhập, tái xuất được lưu lại tại lãnh thổ Việt Nam không quá 60 ngày, tính từ ngày thương nhân hoàn thành thủ tục hải quan tạm nhập;
• Thủ tục gia hạn: Nếu gặp trở ngại khách quan về logistics, phương tiện vận tải hoặc đối tác nhận hàng chưa sẵn sàng, thương nhân phải làm văn bản xin gia hạn gửi Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục tạm nhập. Mỗi lần gia hạn không quá 30 ngày và tối đa không quá 02 lần gia hạn cho mỗi lô hàng;
• Xử lý khi quá hạn: Hết thời hạn quy định (kể cả thời gian đã gia hạn), doanh nghiệp bắt buộc phải tái xuất hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc thực hiện tiêu hủy. Nếu phải tiêu hủy, thương nhân tự bỏ kinh phí, tổ chức thực hiện và chịu hoàn toàn trách nhiệm dưới sự giám sát nghiêm ngặt của cơ quan bảo vệ môi trường và hải quan;
• Nguyên tắc nguyên vẹn container: Toàn bộ hàng hóa vận chuyển bằng container không được phép chia nhỏ trong suốt hành trình từ cửa khẩu tạm nhập đến khu vực giám sát hải quan và cửa khẩu tái xuất, trừ trường hợp đặc biệt được cơ quan hải quan chấp thuận.

Kinh doanh tạm nhập, tái xuất mang lại cơ hội mở rộng doanh thu và đối tác toàn cầu, nhưng sự sơ suất trong chuẩn bị hồ sơ hoặc chậm trễ về thời hạn lưu bãi có thể dẫn đến việc bị phạt hành chính nặng, thậm chí hàng hóa bị tịch thu, tiêu hủy. Nắm vững trọn bộ quy định tại Nghị định 292/2026/NĐ-CP chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp vận hành an toàn và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động ngoại thương.