Ngày 04/12/2012, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 54/2012/QĐ-TTg về chính sách cho vay vốn phát triển sản xuất đối với hộ dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn giai đoạn 2012 - 2015. Đây được xem là một trong những quyết sách quan trọng nhằm cụ thể hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững và đảm bảo an sinh xã hội tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Bước ngoặt mới từ Quyết định 54/2012/QĐ-TTg

So với các quy định trước đây tại Quyết định 32/2007/QĐ-TTg và Quyết định 126/2008/QĐ-TTg, chính sách mới này mang đến những thay đổi căn bản về cả hạn mức lẫn phương thức tiếp cận vốn. Kể từ ngày 01/02/2013, các hộ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn sẽ được áp dụng mức lãi suất cực kỳ ưu đãi, chỉ 0,1%/tháng (tương đương 1,2%/năm).

Mặc dù mức lãi suất này có sự điều chỉnh tăng nhẹ so với mức 0% trước đó, nhưng bù lại, tổng mức vốn vay đã được nâng lên đáng kể. Cụ thể, mỗi hộ gia đình có thể vay tối đa 8 triệu đồng, tăng thêm 3 triệu đồng so với hạn mức cũ là 5 triệu đồng. Điều này giúp bà con có thêm nguồn lực để đầu tư vào cây giống, con giống hoặc các công cụ sản xuất thiết yếu.

Đối tượng và điều kiện thụ hưởng chính sách

Theo quy định tại Điều 2 Quyết định 54/2012/QĐ-TTg, đối tượng được hưởng chính sách là các hộ dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn có thu nhập bình quân đầu người hằng tháng từ 50% trở xuống so với chuẩn hộ nghèo theo quy định hiện hành.

Để được giải ngân vốn vay, hộ gia đình cần đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

• Có nơi cư trú hợp pháp tại địa phương.
• Có phương án sản xuất, kinh doanh cụ thể hoặc có nhu cầu sử dụng vốn thực tế.
• Được chính quyền địa phương hoặc các tổ chức chính trị - xã hội tại thôn, bản xác nhận và hỗ trợ lập hồ sơ.

Cơ chế vay vốn thông thoáng, không cần tài sản thế chấp

Một trong những điểm ưu việt nhất của chính sách này là người dân không phải dùng tài sản để bảo đảm tiền vay. Đây là rào cản lớn nhất đối với các hộ nghèo vùng sâu vùng xa khi muốn tiếp cận vốn ngân hàng. Bên cạnh đó, bà con còn được miễn hoàn toàn phí làm thủ tục hành chính trong quá trình vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội.

Thời hạn cho vay được tính toán dựa trên chu kỳ sản xuất, kinh doanh của từng loại hình đầu tư và khả năng trả nợ của hộ vay, nhưng tối đa không quá 05 năm. Đặc biệt, đối với những hộ vẫn còn nằm trong diện đặc biệt khó khăn sau khi hết hạn vay, thời gian trả nợ có thể được kéo dài thêm tối đa 05 năm nữa.

Trách nhiệm sử dụng vốn và nghĩa vụ trả nợ

Pháp luật quy định rõ, hộ vay phải sử dụng vốn đúng mục đích sản xuất, kinh doanh. Tuyệt đối không được sử dụng khoản vốn vay ưu đãi này để gửi tiết kiệm lấy lãi chênh lệch tại các ngân hàng khác. Trong trường hợp hộ vay đã thoát nghèo theo chuẩn nghèo quy định, họ có nghĩa vụ phải thực hiện trả nợ đúng hạn. Nếu vi phạm, lãi suất quá hạn sẽ được áp dụng bằng 130% lãi suất khi cho vay.

Quyết định 54/2012/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/02/2013 và thay thế hoàn toàn các văn bản cũ. Đây là đòn bẩy quan trọng để đồng bào các dân tộc thiểu số vươn lên, tự chủ về kinh tế và ổn định cuộc sống trên chính mảnh đất quê hương mình.