Ngày 21/01/2021, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị quyết 06/NQ-CP về Chương trình hành động tiếp tục thực hiện Nghị quyết 24-NQ/TW. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là lộ trình sửa đổi toàn diện chính sách đất đai hiện hành.

Lộ trình sửa đổi Luật Đất đai và mục tiêu hoàn thành năm 2022

Theo nội dung tại Nghị quyết 06/NQ-CP, Chính phủ xác định nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách hàng đầu là tập trung nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai 2013. Kế hoạch đặt ra yêu cầu rất cụ thể về mặt thời gian: phải hoàn thành việc sửa đổi này trong năm 2022.

Việc sửa đổi này không chỉ đơn thuần là điều chỉnh các quy định kỹ thuật mà còn hướng tới việc giải quyết các tồn tại, vướng mắc trong quản lý đất đai đã kéo dài nhiều năm, tạo hành lang pháp lý thông thoáng để khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm vi phạm môi trường

Bên cạnh vấn đề đất đai, Chính phủ cũng nhấn mạnh các giải pháp quyết liệt trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường. Cụ thể:

• Thanh tra đột xuất: Xem xét, sửa đổi quy định theo hướng cho phép thực hiện thanh tra, kiểm tra đột xuất trong lĩnh vực môi trường khi có dấu hiệu vi phạm, thay vì chỉ theo kế hoạch định sẵn.
• Cải cách thủ tục: Cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính rườm rà trong hoạt động thanh tra để đảm bảo tính kịp thời và hiệu quả.
• Nâng mức xử phạt: Rà soát, điều chỉnh các quy định xử lý vi phạm theo hướng nâng cao mức xử phạt tiền và các hình thức xử phạt bổ sung, đảm bảo đủ sức răn đe đối với cả tổ chức và cá nhân.

Ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên quốc gia

Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải phối hợp chặt chẽ để ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi:

• Xả thải gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đặc biệt là ô nhiễm nguồn nước.
• Vi phạm trong quản lý, sử dụng đất đai, đặc biệt là tình trạng lấn chiếm, sử dụng sai mục đích.
• Hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản trái phép, trọng tâm là nạn "cát tặc" trên các dòng sông.
• Khai thác rừng trái phép, xâm hại đến diện tích rừng tự nhiên trên phạm vi cả nước.

Sự kết nối với các quy định mới tại Nghị định 148/2020/NĐ-CP

Trước đó, vào cuối năm 2020, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 148/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 08/02/2021) với nhiều điểm mới quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư và quyền lợi của người sử dụng đất. Việc ban hành Nghị quyết 06/NQ-CP đầu năm 2021 cho thấy quyết tâm chính trị rất lớn của Chính phủ trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai và tài nguyên trong nhiệm kỳ mới.

Tóm lại, với lộ trình đã được xác định rõ ràng, năm 2021 và 2022 sẽ là giai đoạn then chốt cho những thay đổi mang tính bước ngoặt của pháp luật đất đai Việt Nam.