Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ, chất lượng sản phẩm không còn chỉ là tiêu chuẩn kỹ thuật khô khan mà đã trở thành "vũ khí" cạnh tranh sinh tử của doanh nghiệp. Việc Quốc hội thông qua Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi 2025 (Luật số 78/2025/QH15) đã thiết lập một hành lang pháp lý mới, minh bạch và hiện đại hơn.

1. Chất lượng sản phẩm hàng hóa là gì theo quy định mới?

Theo quy định tại khoản 3 Điều 3 của Luật này, khái niệm chất lượng đã được chuẩn hóa một cách toàn diện:

"Chất lượng sản phẩm, hàng hóa là tổng hợp các đặc tính của sản phẩm, hàng hóa đáp ứng yêu cầu của tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng hoặc yêu cầu quản lý theo quy định của luật có liên quan."

Điểm mới đáng chú ý là sự xuất hiện của khái niệm "Hộ chiếu số của sản phẩm" tại khoản 8 Điều 3, cho phép người tiêu dùng truy xuất toàn bộ chuỗi cung ứng chỉ qua một thao tác quét mã.

2. Tiêu chí đánh giá rủi ro: Thước đo mới cho chất lượng

Thay vì kiểm tra dàn trải, Điều 5 của Luật 2025 quy định việc quản lý dựa trên mức độ rủi ro. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 5, các tiêu chí đánh giá rủi ro bao gồm:

• Mức độ tác động trực tiếp đến sức khỏe con người và môi trường.
• Khả năng kiểm soát chất lượng trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
• Các cảnh báo từ các tổ chức quốc tế có uy tín.

Việc phân loại sản phẩm thành 3 mức độ rủi ro (thấp, trung bình, cao) giúp cơ quan nhà nước tập trung nguồn lực vào những mặt hàng có khả năng gây hại cao, đồng thời giảm bớt gánh nặng thủ tục cho các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa an toàn.

3. Vai trò của chất lượng trong kỷ nguyên số

Chính sách của Nhà nước tại Điều 6 nhấn mạnh việc khuyến khích doanh nghiệp áp dụng công nghệ số và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Chất lượng không chỉ bảo vệ người tiêu dùng mà còn là điều kiện tiên quyết để hàng hóa Việt Nam vươn ra biển lớn.

Đặc biệt, Điều 34b lần đầu tiên quy định cụ thể về trách nhiệm bảo đảm chất lượng trên các nền tảng thương mại điện tử, buộc các chủ quản sàn giao dịch phải có biện pháp kiểm soát và xử lý hàng giả, hàng kém chất lượng một cách quyết liệt.

4. Lời khuyên cho doanh nghiệp để nâng cao năng lực cạnh tranh

Để tuân thủ đúng Điều 28 về bảo đảm chất lượng trong sản xuất, doanh nghiệp cần:

• Số hóa quy trình: Áp dụng nhãn điện tử và hộ chiếu số để minh bạch thông tin.
• Kiểm soát đầu vào: Lựa chọn nhà cung cấp dựa trên các tiêu chuẩn ISO và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
• Xây dựng văn hóa chất lượng: Đào tạo nhân sự không chỉ về kỹ năng mà còn về ý thức trách nhiệm với cộng đồng.

Tóm lại, chất lượng sản phẩm hàng hóa theo Luật 2025 không còn là một lựa chọn, mà là nghĩa vụ pháp lý và là tấm vé thông hành bắt buộc để doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững.