Vấn đề tạm giữ phương tiện giao thông vi phạm hành chính luôn là chủ đề nóng, gây ra nhiều lo ngại cho người dân về việc hư hỏng, cháy nổ tại các kho bãi tập trung. Để giải quyết bất cập này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 31/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/05/2020) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 115/2013/NĐ-CP.

Mặc dù quy định mới tạo điều kiện cho người vi phạm được đặt tiền bảo lãnh để tự giữ xe, nhưng pháp luật cũng quy định rất nghiêm ngặt về các trường hợp ngoại lệ. Dưới đây là phân tích chi tiết về 4 trường hợp xe vi phạm "tuyệt đối" không được giao cho tổ chức, cá nhân bảo quản.

1. Danh sách 4 trường hợp không được bảo lãnh xe vi phạm

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 31/2020/NĐ-CP, các trường hợp không giao phương tiện giao thông vi phạm hành chính cho tổ chức, cá nhân vi phạm giữ, bảo quản bao gồm:

• Phương tiện là vật chứng của vụ án hình sự: Khi chiếc xe liên quan trực tiếp đến một vụ án đang được điều tra, truy tố hoặc xét xử theo pháp luật hình sự, việc tạm giữ là bắt buộc để phục vụ công tác thực nghiệm, giám định và đảm bảo tính nguyên vẹn của chứng cứ.
• Sử dụng xe để thực hiện các hành vi nguy hiểm: Bao gồm đua xe trái phép, chống người thi hành công vụ, gây rối trật tự công cộng hoặc trực tiếp gây tai nạn giao thông. Đây là những hành vi có tính chất nghiêm trọng, đe dọa an toàn xã hội nên phương tiện phải bị tạm giữ nghiêm ngặt.
• Giấy tờ đăng ký xe bị làm giả hoặc sửa chữa: Mọi dấu hiệu gian lận về hồ sơ pháp lý của phương tiện như Giấy chứng nhận đăng ký xe giả, bị tẩy xóa, sửa chữa thông tin đều dẫn đến việc xe bị tạm giữ để xác minh nguồn gốc.
• Vi phạm về biển số và số khung, số máy: Xe sử dụng biển kiểm soát giả, phương tiện bị thay đổi trái phép số khung, số máy hoặc bị xóa số khung, số máy. Đây thường là dấu hiệu của các loại xe không rõ nguồn gốc, xe trộm cắp nên tuyệt đối không được giao lại cho người vi phạm.

2. Điều kiện để được đặt tiền bảo lãnh tự giữ xe tại nhà

Ngoài 4 trường hợp bị cấm nêu trên, người dân có thể được xem xét giao giữ, bảo quản phương tiện nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện khắt khe sau:

"Cá nhân vi phạm có nơi đăng ký thường trú hoặc có đăng ký tạm trú còn thời hạn hoặc có giấy xác nhận về nơi công tác của cơ quan, tổ chức nơi cá nhân vi phạm đang công tác; tổ chức vi phạm phải có địa chỉ hoạt động cụ thể, rõ ràng. Tổ chức, cá nhân vi phạm phải có nơi giữ, bảo quản phương tiện."

Bên cạnh đó, một yếu tố then chốt là khả năng tài chính. Tổ chức, cá nhân phải có khả năng đặt tiền bảo lãnh tương đương với mức phạt tối đa của khung hình phạt đối với hành vi vi phạm đó. Số tiền này nhằm đảm bảo người vi phạm sẽ chấp hành quyết định xử phạt sau này.

3. Những thay đổi tích cực về kho bãi tạm giữ từ tháng 5/2020

Một điểm đáng mừng cho người tham gia giao thông là từ ngày 01/05/2020, tiêu chuẩn về kho bãi tạm giữ xe vi phạm đã được nâng cao. Theo quy định mới, các kho bãi tạm giữ phương tiện phải có mái che hoặc được bảo quản trong nhà để tránh tác động trực tiếp của thời tiết, hạn chế tình trạng xe bị hư hỏng, xuống cấp trong thời gian bị tạm giữ.

Việc thắt chặt các trường hợp không được bảo lãnh đồng thời nới lỏng điều kiện tự bảo quản cho những vi phạm thông thường cho thấy sự linh hoạt của pháp luật, vừa đảm bảo tính răn đe, vừa bảo vệ quyền lợi tài sản hợp pháp của công dân.

Lời khuyên pháp lý: Khi bị lập biên bản tạm giữ xe, nếu không thuộc 4 trường hợp cấm nêu trên, bạn nên chủ động đề xuất việc đặt tiền bảo lãnh và chứng minh các điều kiện về nơi cư trú, kho bãi để được tự bảo quản phương tiện tại nhà, tránh những rủi ro không đáng có khi gửi xe tại kho bãi tập trung.

Biên tập: Thùy Linh