Trong bối cảnh Luật Đất đai 2024 đã chính thức đi vào cuộc sống, việc siết chặt kỷ cương, kỷ luật công vụ đối với đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác địa chính trở thành nhiệm vụ trọng tâm. Những "lằn ranh đỏ" pháp lý được thiết lập không chỉ để bảo vệ tài nguyên quốc gia mà còn là thước đo đạo đức công vụ. Việc vi phạm những điều cấm kỵ này có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nặng nề, từ kỷ luật hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự.

Danh mục các hành vi vi phạm 'tối kỵ' khi thi hành công vụ

Theo quy định tại Điều 240 Luật Đất đai 2024, các hành vi vi phạm pháp luật về đất đai khi thi hành công vụ được nhận diện rất rõ nét. Đây là những hành vi mà cán bộ, công chức tuyệt đối không được phép thực hiện:

"Điều 240. Hành vi vi phạm pháp luật về đất đai khi thi hành công vụ
1. Lợi dụng hoặc lạm dụng chức vụ, quyền hạn làm trái với quy định của pháp luật trong công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, trưng dụng đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai, quản lý hồ sơ địa chính, đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, ra quyết định hành chính trong quản lý đất đai..."

Bên cạnh đó, Nghị định 102/2024/NĐ-CP tại Điều 109 đã cụ thể hóa các nhóm hành vi vi phạm chi tiết:

• Vi phạm về hồ sơ và mốc địa giới: Làm sai lệch sơ đồ vị trí, bảng tọa độ hoặc cắm mốc địa giới đơn vị hành chính sai vị trí thực địa.
• Sai phạm trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất: Không kịp thời tổ chức lập, điều chỉnh quy hoạch; phê duyệt không đúng thẩm quyền hoặc không thực hiện đúng quy định về lấy ý kiến nhân dân.
• Vi phạm trong thu hồi đất và bồi thường: Thu hồi đất không đúng trường hợp quy định; thực hiện bồi thường, hỗ trợ sai đối tượng, diện tích hoặc làm sai lệch hồ sơ thu hồi.
• Trục lợi trong giao đất, cho thuê đất: Giao đất khi chưa hoàn thành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; giao đất không đúng vị trí, diện tích trên thực địa.

Hệ thống hình thức kỷ luật nghiêm khắc

Khi cán bộ, công chức có hành vi vi phạm pháp luật về đất đai mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, các hình thức kỷ luật sẽ được áp dụng nghiêm ngặt theo quy định của Luật Cán bộ, công chức 2008 và Nghị định 112/2020/NĐ-CP.

Đối với cán bộ (giữ chức vụ bầu cử)

Căn cứ khoản 1 Điều 78 Luật Cán bộ, công chức 2008, các hình thức kỷ luật bao gồm: Khiển trách, Cảnh cáo, Cách chức, Bãi nhiệm.

Đối với công chức

Theo Điều 7 Nghị định 112/2020/NĐ-CP, tùy vào vị trí công tác mà hình thức kỷ luật có sự khác biệt:

• Công chức không giữ chức vụ lãnh đạo: Khiển trách, Cảnh cáo, Hạ bậc lương, Buộc thôi việc.
• Công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý: Khiển trách, Cảnh cáo, Giáng chức, Cách chức, Buộc thôi việc.

Việc áp dụng hình thức kỷ luật "Buộc thôi việc" thường dành cho các hành vi vi phạm gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, làm mất lòng tin của nhân dân vào bộ máy quản lý nhà nước.

Lời khuyên cho cán bộ, công chức trong bối cảnh mới

Tính đến thời điểm tháng 04/2025, các cơ quan thanh tra, kiểm tra đang tăng cường rà soát các dự án đất đai và hồ sơ cấp sổ đỏ. Để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có, cán bộ công chức cần:

1. Nghiên cứu kỹ các văn bản hướng dẫn mới nhất, đặc biệt là các quy định về trình tự, thủ tục hành chính tại Nghị định 102/2024/NĐ-CP.
2. Tuyệt đối không tự ý đặt ra các "giấy phép con" hoặc trì hoãn hồ sơ của người dân trái quy định.
3. Đảm bảo tính trung thực trong việc xác nhận nguồn gốc đất và thời điểm sử dụng đất.

Mọi vướng mắc về pháp lý đất đai hoặc quy trình xử lý kỷ luật công vụ, quý bạn đọc có thể liên hệ tổng đài 1900.6192 để được các chuyên gia pháp luật hỗ trợ tư vấn chi tiết.