Từ ngày 01/7/2024, chính sách tiền lương đối với khu vực công có sự thay đổi lớn. Thay vì thực hiện ngay 05 bảng lương mới theo vị trí việc làm như dự kiến ban đầu, Chính phủ đã thực hiện tăng lương cơ sở lên mức 2,34 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, lộ trình bãi bỏ một số khoản phụ cấp cũ để tiến tới một hệ thống lương minh bạch, hiện đại vẫn là mục tiêu cốt lõi của đợt cải cách này.

Cải cách tiền lương hướng tới việc tinh gọn và minh bạch hóa thu nhập của cán bộ, công chức (ảnh minh họa)

Lộ trình cải cách và căn cứ pháp lý quan trọng

Việc sắp xếp lại các chế độ phụ cấp là một phần không thể tách rời của Nghị quyết 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương. Theo đó, cơ cấu tiền lương mới sẽ bao gồm lương cơ bản (chiếm khoảng 70% tổng quỹ lương) và các khoản phụ cấp (chiếm khoảng 30%).

Tại Nghị quyết 104/2023/QH15, Quốc hội đã chính thức chốt thời điểm thực hiện cải cách tổng thể chính sách tiền lương. Một trong những điểm đáng chú ý nhất chính là việc bãi bỏ các khoản phụ cấp không còn phù hợp với thực tiễn quản lý hiện đại.

Danh sách 4 khoản phụ cấp bị bãi bỏ khi cải cách tiền lương

Dưới đây là 4 khoản phụ cấp mà công chức sẽ không còn được nhận khi hệ thống lương mới được vận hành hoàn chỉnh:

• Phụ cấp thâm niên nghề: Khoản này sẽ bị bãi bỏ đối với hầu hết các đối tượng công chức, viên chức để đảm bảo tính công bằng theo vị trí việc làm. Tuy nhiên, quân đội, công an và cơ yếu vẫn được giữ lại để đảm bảo tương quan đặc thù.
• Phụ cấp chức vụ lãnh đạo: Do trong hệ thống lương mới, các chức danh lãnh đạo sẽ được xếp vào một bảng lương chức vụ riêng biệt, nên phụ cấp chức vụ hiện hành sẽ không còn tồn tại độc lập.
• Phụ cấp công vụ: Khoản phụ cấp này sẽ được tích hợp trực tiếp vào mức lương cơ bản của công chức.
• Phụ cấp độc hại, nguy hiểm: Các yếu tố về điều kiện lao động độc hại sẽ được đưa vào phụ cấp theo nghề thay vì tách riêng như trước đây.

Những khoản phụ cấp được giữ lại và gộp mới

Bên cạnh việc bãi bỏ, pháp luật vẫn duy trì các khoản phụ cấp mang tính chất đặc thù hoặc hỗ trợ điều kiện làm việc khó khăn. Cụ thể:

• Tiếp tục áp dụng phụ cấp kiêm nhiệm, thâm niên vượt khung, phụ cấp khu vực, trách nhiệm công việc và lưu động.
• Gộp các loại phụ cấp: Phụ cấp ưu đãi theo nghề, phụ cấp trách nhiệm theo nghề và phụ cấp độc hại sẽ được gộp chung thành Phụ cấp theo nghề.
• Phụ cấp vùng đặc biệt khó khăn: Được hình thành từ việc gộp phụ cấp đặc biệt, phụ cấp thu hút và trợ cấp công tác lâu năm tại các vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Cơ cấu bảng lương mới: Thay đổi tư duy trả lương

Thay vì trả lương theo bằng cấp và thâm niên một cách thuần túy, hệ thống mới hướng tới việc trả lương theo vị trí việc làm. Điều này có nghĩa là hai người cùng ngạch nhưng ở hai vị trí có độ phức tạp khác nhau sẽ có mức thu nhập khác nhau. Đây là bước tiến lớn nhằm khuyến khích năng lực và hiệu quả công việc trong bộ máy hành chính nhà nước.

Việc nắm rõ các thay đổi về phụ cấp giúp cán bộ, công chức chủ động hơn trong việc sắp xếp kế hoạch tài chính cá nhân, đồng thời hiểu rõ giá trị của vị trí việc làm mà mình đang đảm nhiệm trong lộ trình cải cách tiền lương của đất nước.