Kể từ ngày 01/7/2021, công tác quản lý dân cư và cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) tại Việt Nam đã chính thức bước vào một chương mới mang tính lịch sử. Đây không chỉ là sự thay đổi về mặt giấy tờ mà là một cuộc cách mạng trong thủ tục hành chính, nhằm tối ưu hóa quyền lợi của công dân trong kỷ nguyên số hóa dữ liệu quốc gia.

Chấm dứt sứ mệnh của 4 văn bản về CMND/CCCD từ ngày 01/7/2021

Theo lộ trình hiện đại hóa hành chính, Bộ Công an đã ban hành hệ thống quy định mới nhằm thay thế các văn bản không còn phù hợp. Cụ thể, căn cứ vào Thông tư 59/2021/TT-BCA và Thông tư 60/2021/TT-BCA, có 4 văn bản quan trọng chính thức hết hiệu lực, bao gồm:

• Thông tư 07/2016/TT-BCA: Văn bản từng đóng vai trò chủ đạo trong việc hướng dẫn thi hành Luật Căn cước công dân 2014.
• Thông tư 40/2019/TT-BCA: Văn bản sửa đổi, bổ sung cho Thông tư 07/2016/TT-BCA.
• Thông tư 11/2016/TT-BCA: Quy định về trình tự cấp, đổi, cấp lại thẻ CCCD.
• Thông tư 48/2019/TT-BCA: Văn bản sửa đổi các quy trình nghiệp vụ tại Thông tư 11/2016/TT-BCA.

Những thay đổi mang tính đột phá: Quyền lợi thực tế cho người dân

Việc bãi bỏ các văn bản cũ không chỉ là thủ tục thay thế đơn thuần mà đi kèm với đó là những quy định mới tại Thông tư 59/2021/TT-BCA, giúp tháo gỡ nhiều nút thắt trong đời sống dân cư:

1. Làm CCCD tại nơi tạm trú - Lời giải cho bài toán đi lại

Một trong những thay đổi được mong chờ nhất chính là việc cho phép người dân thực hiện thủ tục cấp, đổi, cấp lại thẻ CCCD tại nơi tạm trú. Trước đây, rào cản về địa lý khiến hàng triệu người lao động, sinh viên phải tốn kém thời gian và chi phí để quay về quê quán làm thủ tục. Từ ngày 01/7/2021, nhờ sự vận hành đồng bộ của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, công dân chỉ cần đến cơ quan Công an nơi mình đang tạm trú để thực hiện quyền lợi này.

2. Thu hồi CMND cũ - Đảm bảo tính duy nhất và bảo mật

Khác với quy định cũ (cắt góc và trả lại CMND cho người dân), quy định mới yêu cầu cơ quan Công an thực hiện thu hồi toàn bộ CMND cũ (loại 9 số và 12 số) khi người dân đổi sang thẻ CCCD gắn chip. Điều này nhằm đảm bảo mỗi công dân chỉ sử dụng một loại giấy tờ tùy thân duy nhất, tránh các rủi ro về giả mạo hoặc nhầm lẫn trong các giao dịch dân sự, ngân hàng.

3. Cải cách thời gian cấp Giấy xác nhận số CMND

Để hỗ trợ người dân trong việc thực hiện các giao dịch đã đăng ký bằng số CMND cũ, quy định mới đã rút ngắn và làm rõ thời gian cấp Giấy xác nhận số CMND. Thời hạn này hiện được quy định tối đa không quá 07 ngày làm việc. Đây là nỗ lực lớn nhằm giảm bớt phiền hà cho người dân khi phải đối chiếu thông tin định danh cũ - mới.

Tác động cộng hưởng từ Luật Cư trú 2020

Sự thay đổi về Căn cước công dân không tách rời khỏi lộ trình thực hiện Luật Cư trú 2020. Theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Luật Cư trú 2020, Luật Căn cước công dân 2014 đã được điều chỉnh để mở rộng các trường thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

"Điều 9. Nội dung thông tin được thu thập, cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư..."

Việc chuẩn hóa dữ liệu này là tiền đề quan trọng để tiến tới bãi bỏ hoàn toàn Sổ hộ khẩu giấy, thay thế bằng phương thức quản lý cư trú điện tử hiện đại. Người dân cần chủ động nắm bắt các quy định này để đảm bảo quyền lợi cá nhân và thuận tiện trong mọi thủ tục hành chính trong tương lai.