Nhằm chuẩn bị kỹ lưỡng cho công tác sơ kết 01 năm vận hành tổ chức bộ máy tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương mới, Bộ Nội vụ đã chính thức ban hành Công văn số 5903/BNV-CQĐP ngày 10/06/2026. Văn bản này đưa ra yêu cầu khẩn cấp đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc rà soát, thống kê toàn bộ nhiệm vụ, quyền hạn theo mô hình "4 trục, 3 cấp". Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đánh giá thực chất hiệu quả hoạt động, từ đó đề xuất các phương án tối ưu hóa bộ máy hành chính nhà nước trong giai đoạn tiếp theo.

Yêu cầu rà soát khẩn cấp từ Bộ Nội vụ

Theo nội dung tại Công văn số 5903/BNV-CQĐP, việc rà soát không chỉ đơn thuần là thống kê số lượng công việc mà là một đợt tổng kiểm tra, đánh giá lại toàn bộ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Kết quả rà soát sẽ là cơ sở dữ liệu quan trọng để Ban Chỉ đạo Trung ương tiến hành sơ kết 01 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương sau các đợt sắp xếp, tinh gọn quy mô lớn.

Bộ Nội vụ nhấn mạnh, việc thống kê phải đảm bảo tính khách quan, chính xác, không trùng lắp và phản ánh đúng thực tế vận hành công việc hàng ngày của các cơ quan từ Trung ương đến cơ sở. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của người đứng đầu các Bộ, ngành và địa phương.

Hội nghị triển khai rà soát nhiệm vụ và tinh gọn bộ máy hành chính nhà nước (ảnh minh họa)

Phân định rõ nhiệm vụ của các Bộ, ngành theo Luật Tổ chức Chính phủ 2025

Đối với khối các cơ quan Trung ương, Bộ Nội vụ yêu cầu các Bộ, cơ quan ngang Bộ căn cứ vào các quy định của Luật Tổ chức Chính phủ 2025, các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành và văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị để xác định rõ ràng các nhóm nhiệm vụ. Các nhiệm vụ này được phân chia cụ thể thành các nhóm chính bao gồm:

• Nhiệm vụ trình cấp có thẩm quyền: Bao gồm việc soạn thảo, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định các dự án luật, nghị quyết, nghị định, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển ngành, lĩnh vực quy mô quốc gia.
• Nhiệm vụ tổ chức triển khai: Thực hiện các chiến lược, quy hoạch, chương trình, dự án quốc gia đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Nhiệm vụ quyết định theo thẩm quyền: Các công việc thuộc thẩm quyền trực tiếp của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ được pháp luật quy định.
• Nhiệm vụ phối hợp và giải trình: Công tác phối hợp liên ngành, giải trình trước Quốc hội, trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội và kiến nghị của cử tri; công tác kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật.
• Nhiệm vụ hướng dẫn, kiểm tra địa phương: Đôn đốc, hướng dẫn và thanh tra việc thực hiện chính sách pháp luật chuyên ngành tại các địa phương.

Địa phương rà soát nhiệm vụ theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025

Đối với các địa phương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan chuyên môn và UBND cấp dưới căn cứ vào Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 để rà soát nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã.

Nhiệm vụ của chính quyền địa phương được phân định rõ ràng theo từng cấp hành chính:

1. Đối với cấp tỉnh và cấp huyện

Nhiệm vụ được chia thành nhóm nhiệm vụ chung (áp dụng thống nhất cho tất cả các địa phương theo quy định của pháp luật) và nhóm nhiệm vụ đặc thù (phù hợp với đặc điểm địa lý, kinh tế, xã hội riêng biệt của từng tỉnh, thành phố hoặc các quy định về phân cấp, phân quyền đặc thù).

Công tác rà soát phải làm rõ các nhiệm vụ phát sinh từ các luật chuyên ngành, văn bản hướng dẫn thi hành, cũng như các nhiệm vụ được ủy quyền hoặc phân cấp từ cơ quan hành chính nhà nước cấp trên.

2. Đối với cấp xã

Nhiệm vụ của chính quyền cấp cơ sở được xác định theo nhóm nhiệm vụ chung của đơn vị hành chính cấp xã (xã, phường, thị trấn) và nhóm nhiệm vụ đặc thù đối với từng loại hình đơn vị. Riêng đối với các đặc khu hoặc đơn vị hành chính có cơ chế đặc thù, việc thống kê phải bám sát các văn bản giao quyền và phân cấp thẩm quyền của cấp có thẩm quyền.

Cán bộ UBND cấp xã hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính tại cơ sở (ảnh minh họa)

Mục tiêu hướng tới: Tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả

Theo Bộ Nội vụ, việc thống kê được thực hiện chi tiết theo từng lĩnh vực quản lý nhà nước như: nông nghiệp và môi trường, xây dựng, tài chính, tư pháp, nội vụ, y tế, giáo dục... Kết quả của đợt rà soát tổng thể này không chỉ phục vụ cho báo cáo sơ kết 01 năm vận hành bộ máy mới mà còn là cơ sở khoa học và thực tiễn để:

• Phát hiện các điểm nghẽn, chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa các cơ quan, các cấp chính quyền để kịp thời điều chỉnh.
• Tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền hợp lý, đi đôi với phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực thực thi của cấp dưới.
• Hoàn thiện thể chế về tổ chức bộ máy, hướng tới xây dựng một nền hành chính nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ tốt nhất cho người dân và doanh nghiệp.

Các Bộ, ngành và địa phương được yêu cầu khẩn trương hoàn thành báo cáo rà soát và gửi về Bộ Nội vụ đúng thời hạn quy định để tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương và Chính phủ.