Hệ thống pháp luật về giao thông vận tải luôn có những điều chỉnh kịp thời để phù hợp với thực tiễn và đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân. Bước sang tháng 9/2023, nhiều văn bản quan trọng chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi đáng kể trong lĩnh vực hàng không, đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa.

1. Quyền lợi hành khách khi chuyến bay bị delay, hủy chuyến

Một trong những nội dung được dư luận quan tâm nhất là quy định mới về nghĩa vụ của các hãng hàng không khi chuyến bay không khởi hành đúng kế hoạch. Theo quy định tại Thông tư 19/2023/TT-BGTVT, trách nhiệm của hãng bay đã được siết chặt hơn:

• Chuyến bay chậm do lỗi của hãng: Ngoài việc xin lỗi và đảm bảo ăn, nghỉ, đi lại, nếu chậm từ 02 giờ trở lên, hãng phải đổi chuyến phù hợp cho khách. Nếu chậm từ 05 giờ trở lên, hành khách có quyền yêu cầu hoàn trả tiền vé.
• Chuyến bay bị hủy: Hãng hàng không có nghĩa vụ bồi thường ứng trước không hoàn lại cho những hành khách đã xác nhận chỗ. Trường hợp khách từ chối chuyến bay thay thế, hãng phải hoàn lại toàn bộ tiền vé.

Sự thay đổi này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà còn thúc đẩy các hãng hàng không nâng cao chất lượng dịch vụ và tính chuyên nghiệp trong vận hành.

2. Quy định mới về sử dụng tạm thời lòng đường tại TP.HCM

Tại đô thị đặc biệt như TP.HCM, việc quản lý lòng đường, hè phố luôn là bài toán khó. Quyết định 32/2023/QĐ-UBND của UBND Thành phố đã đưa ra khung pháp lý rõ ràng cho 03 trường hợp được sử dụng tạm thời một phần lòng đường:

• Tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, lễ hội và các điểm trông giữ xe phục vụ các hoạt động này.
• Làm điểm trung chuyển rác thải sinh hoạt của các doanh nghiệp vệ sinh môi trường (trong khung giờ từ 22h đêm đến 6h sáng hôm sau).
• Bố trí các điểm trông giữ xe có thu phí tại các tuyến đường đủ điều kiện theo danh mục quy định.

3. Mở rộng thẩm quyền cấp giấy phép lái tàu

Nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước, Thông tư 15/2023/TT-BGTVT đã bổ sung thêm cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép lái tàu. Thay vì chỉ có Cục Đường sắt Việt Nam như trước đây, nay UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có đường sắt đô thị, đường sắt chuyên dùng cũng được thực hiện việc cấp, cấp lại và thu hồi giấy phép lái tàu trên các tuyến đường sắt này.

4. Thủ tục qua lại biên giới Việt Nam - Campuchia bằng đường thủy

Đối với hoạt động vận tải thủy quốc tế, Thông tư 13/2023/TT-BGTVT quy định chi tiết các loại giấy tờ cần thiết. Thuyền viên và hành khách khi qua lại biên giới hai nước cần lưu ý mang theo hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế. Riêng thuyền viên cần có thêm các chứng chỉ chuyên môn phù hợp để đảm bảo tính pháp lý khi vận hành phương tiện.

5. Các trường hợp đặc biệt cho phép di chuyển trên đường sắt

Cuối cùng, Thông tư 14/2023/TT-BGTVT đã mở rộng các trường hợp phương tiện chưa đủ điều kiện tham gia giao thông vẫn được phép di chuyển trên đường sắt, bao gồm: di chuyển để thử nghiệm kỹ thuật, di chuyển giữa các vị trí tập kết để bảo quản và đặc biệt là phục vụ công tác khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh hoặc nhiệm vụ quốc phòng, an ninh khẩn cấp.

Việc nắm vững các quy định mới này không chỉ giúp người dân và doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật mà còn là cơ sở quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong quá trình tham gia giao thông.