Ngày 14/06/2019, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019. Văn bản này đánh dấu một bước ngoặt lớn trong việc quản lý đồ uống có cồn tại Việt Nam với nhiều quy định khắt khe nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ. Dù đến ngày 01/01/2020 Luật mới chính thức có hiệu lực, nhưng ngay từ lúc này (tháng 07/2019), các cơ sở kinh doanh cần nắm rõ những thay đổi quan trọng để chuẩn bị lộ trình thực hiện.

Quyền yêu cầu xuất trình giấy tờ chứng minh độ tuổi

Một trong những điểm đáng chú ý nhất nằm tại khoản 5 Điều 32 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019. Theo đó, pháp luật quy định rõ trách nhiệm và quyền hạn của người bán như sau:

"5. Cơ sở bán rượu, bia phải niêm yết thông báo không bán rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi. Trường hợp nghi ngờ về độ tuổi của người mua rượu, bia thì người bán có quyền yêu cầu người mua xuất trình giấy tờ chứng minh."

Quy định này nhằm cụ thể hóa hành vi bị nghiêm cấm tại khoản 3 Điều 5 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019 là: "Bán, cung cấp, khuyến mại rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi". Việc cho phép người bán kiểm tra Chứng minh nhân dân (CMND) hoặc các giấy tờ tùy thân khác sẽ giúp ngăn chặn tình trạng trẻ vị thành niên tiếp cận với rượu, bia một cách dễ dàng như hiện nay.

Trách nhiệm của cơ sở kinh doanh rượu, bia

Bên cạnh việc kiểm tra độ tuổi, các chủ cửa hàng, quán ăn, nhà hàng kinh doanh rượu, bia còn phải tuân thủ hàng loạt trách nhiệm mới được quy định tại Điều 32 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019:

• Niêm yết thông báo: Phải có biển báo rõ ràng về việc không bán rượu, bia cho người dưới 18 tuổi tại vị trí dễ quan sát.
• Sử dụng lao động: Tuyệt đối không sử dụng người lao động chưa đủ 18 tuổi trực tiếp tham gia vào việc kinh doanh, quảng cáo rượu, bia.
• Hỗ trợ khách hàng: Đối với các cơ sở tiêu dùng tại chỗ (quán nhậu, bar, nhà hàng...), chủ cơ sở có trách nhiệm nhắc nhở khách hàng không điều khiển phương tiện giao thông sau khi uống rượu, bia; đồng thời phải có hình thức hỗ trợ khách hàng thuê xe hoặc sử dụng phương tiện công cộng.

Siết chặt địa điểm mở mới điểm bán rượu, bia

Luật mới cũng đưa ra quy định về khoảng cách an toàn đối với các cơ sở giáo dục và y tế. Cụ thể, tại khoản 7 Điều 32 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019 quy định:

"7. Kể từ ngày Luật này có hiệu lực, không được mở mới điểm bán rượu, bia để tiêu dùng tại chỗ trong bán kính 100 m tính từ khuôn viên của cơ sở y tế, nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông."

Quy định này nhằm tạo ra một môi trường lành mạnh, hạn chế tối đa sự ảnh hưởng của rượu, bia đối với học sinh và bệnh nhân. Các cơ sở đã tồn tại trước ngày 01/01/2020 vẫn được tiếp tục hoạt động nhưng sẽ chịu sự giám sát chặt chẽ hơn về các quy định quảng cáo và bán hàng.

Việc ban hành Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019 là một nỗ lực lớn của Nhà nước trong việc giảm thiểu các hệ lụy xã hội do rượu, bia gây ra như tai nạn giao thông, bạo lực gia đình và các bệnh lý nguy hiểm. Người dân và các hộ kinh doanh cần chủ động cập nhật các quy định này để thực hiện đúng pháp luật từ đầu năm sau.