Trong bối cảnh chính sách thuế năm 2019 đang có những sự điều chỉnh nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động, việc nắm vững các quy định về thu nhập chịu thuế là vô cùng cần thiết. Một trong những thắc mắc phổ biến nhất của cả nhân viên và bộ phận kế toán chính là: Những khoản phụ cấp, trợ cấp nào sẽ không bị tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN)?

Căn cứ pháp lý và nguyên tắc áp dụng năm 2019

Theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC, về nguyên tắc, các khoản phụ cấp, trợ cấp nhận được từ đơn vị chi trả thu nhập đều tính vào thu nhập chịu thuế. Tuy nhiên, pháp luật cũng loại trừ 11 nhóm phụ cấp, trợ cấp đặc thù mang tính chất hỗ trợ hoặc ưu đãi xã hội.

"b) Các khoản phụ cấp, trợ cấp, trừ các khoản phụ cấp, trợ cấp sau: ..."

Chi tiết 11 khoản phụ cấp, trợ cấp không chịu thuế thu nhập cá nhân

1. Trợ cấp, phụ cấp ưu đãi đối với người có công

Đây là nhóm đối tượng được Nhà nước đặc biệt quan tâm. Các khoản trợ cấp hàng tháng hoặc một lần dành cho người hoạt động cách mạng, liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thương binh, bệnh binh... đều không tính thuế. Tại thời điểm tháng 09/2019, mức hưởng cụ thể được thực hiện theo Nghị định 58/2019/NĐ-CP.

2. Trợ cấp đối với đối tượng tham gia kháng chiến

Bao gồm các khoản trợ cấp cho thanh niên xung phong, người làm nhiệm vụ quốc tế hoặc bảo vệ Tổ quốc đã hoàn thành nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.

3. Phụ cấp quốc phòng, an ninh

Các khoản phụ cấp đặc thù dành cho lực lượng vũ trang nhân dân nhằm bù đắp tính chất công việc gian khổ, nguy hiểm.

4. Phụ cấp độc hại, nguy hiểm

Áp dụng đối với những ngành, nghề hoặc công việc tại nơi làm việc có yếu tố độc hại, nguy hiểm vượt mức cho phép. Đây là khoản bù đắp trực tiếp cho sức khỏe của người lao động.

5. Phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực

Nhằm khuyến khích người lao động đến làm việc tại các vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

6. Trợ cấp khó khăn đột xuất, tai nạn lao động, thai sản

Nhóm này bao gồm rất nhiều khoản trợ cấp thiết thực như: trợ cấp một lần khi sinh con, chế độ thai sản, dưỡng sức sau thai sản, trợ cấp thôi việc, mất việc làm, trợ cấp thất nghiệp theo quy định của Bộ luật Lao động 2012 và Luật Bảo hiểm xã hội.

7. Trợ cấp đối với đối tượng bảo trợ xã hội

Các khoản hỗ trợ dành cho người khuyết tật, người già neo đơn hoặc các đối tượng yếu thế khác trong xã hội.

8. Phụ cấp phục vụ đối với lãnh đạo cấp cao

Khoản phụ cấp dành riêng cho các chức danh lãnh đạo theo quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

9. Trợ cấp chuyển vùng một lần

Áp dụng cho cá nhân chuyển công tác đến vùng đặc biệt khó khăn, người nước ngoài đến cư trú tại Việt Nam hoặc người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

10. Phụ cấp đối với nhân viên y tế thôn, bản

Hỗ trợ đội ngũ y tế cơ sở tại các địa phương vùng sâu, vùng xa.

11. Phụ cấp đặc thù ngành nghề

Các khoản phụ cấp dành cho các ngành nghề có tính chất đặc thù riêng biệt đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Những lưu ý quan trọng để áp dụng đúng quy định

• Phải có văn bản quy định: Các khoản phụ cấp, trợ cấp này chỉ được miễn thuế nếu được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định rõ ràng về đối tượng và mức hưởng.
• Phần vượt mức phải tính thuế: Nếu doanh nghiệp chi trả khoản phụ cấp cao hơn mức quy định của Nhà nước, thì phần chênh lệch vượt mức đó vẫn phải cộng vào thu nhập để tính thuế TNCN.
• Hồ sơ chứng minh: Doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ hợp đồng lao động, quyết định bổ nhiệm hoặc các giấy tờ liên quan để giải trình với cơ quan thuế khi quyết toán.

Việc hiểu rõ 11 khoản phụ cấp, trợ cấp không chịu thuế TNCN không chỉ giúp người lao động bảo vệ quyền lợi tài chính mà còn giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, tránh các rủi ro pháp lý không đáng có trong năm 2019.