Trong bối cảnh cuộc chiến chống dịch Covid-19 đang bước vào giai đoạn then chốt của năm 2021, việc xác định rõ ràng các cột mốc và tiêu chí để đánh giá hiệu quả kiểm soát dịch bệnh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Để tạo cơ sở khoa học và thống nhất cho các địa phương, đặc biệt là TP.HCM và các tỉnh phía Nam đang thực hiện giãn cách xã hội nghiêm ngặt, Bộ Y tế đã chính thức ban hành Quyết định 3989/QĐ-BYT năm 2021.

Căn cứ pháp lý và mục tiêu của bộ tiêu chí mới

Bộ tiêu chí này được xây dựng dựa trên tinh thần của Nghị quyết 86/NQ-CP năm 2021 của Chính phủ về các giải pháp cấp bách phòng, chống dịch. Mục tiêu cốt lõi là giúp các địa phương đang áp dụng Chỉ thị 16/CT-TTg năm 2020 có thước đo chính xác để đánh giá tình hình, từ đó đưa ra các quyết định nới lỏng hoặc thắt chặt biện pháp phòng dịch một cách phù hợp.

Nhóm chỉ số về mắc mới: Áp lực giảm ca nhiễm cộng đồng

Theo quy định tại Điều 1 Quyết định 3989/QĐ-BYT năm 2021, một địa bàn (cấp tỉnh, huyện, xã) chỉ được coi là kiểm soát được dịch khi đáp ứng đồng thời các chỉ số về ca mắc mới như sau:

• Xu hướng giảm ca mắc cộng đồng: Số ca mắc mới tại cộng đồng theo tuần phải có xu hướng giảm liên tục so với 02 tuần liền kề trước đó. Đặc biệt, con số này phải giảm ít nhất 50% so với tuần cao nhất trong đợt dịch.
• Hiệu quả xét nghiệm: Tỷ lệ mẫu dương tính trên tổng số người lấy mẫu bằng phương pháp RT-PCR tại cộng đồng trong vòng 14 ngày phải giảm liên tục.
• Kiểm soát chuỗi lây nhiễm: Trong vòng 07 ngày gần nhất, địa phương không được ghi nhận thêm bất kỳ chuỗi hoặc chùm ca bệnh lây nhiễm mới nào phát sinh.

Nhóm chỉ số về nguy cơ lây nhiễm: Chuyển màu bản đồ dịch tễ

Bên cạnh các con số về ca mắc, Bộ Y tế cũng nhấn mạnh vào việc thay đổi diện mạo vùng dịch thông qua nhóm chỉ số nguy cơ. Cụ thể, các địa phương phải đạt được các mục tiêu định lượng sau:

1. Giảm tối thiểu 50% các huyện, xã ở mức độ nguy cơ rất cao;
2. Giảm tối thiểu 50% các huyện, xã ở mức độ nguy cơ cao;
3. Giảm tối thiểu 50% các huyện, xã ở mức độ nguy cơ;
4. Tăng tối thiểu 30% các huyện, xã ở mức bình thường mới.

Việc đánh giá mức độ nguy cơ này được thực hiện theo hướng dẫn tại Quyết định 2686/QĐ-BCĐQG, tạo nên một hệ thống đánh giá đa tầng, từ cấp xã lên cấp tỉnh.

Thách thức và kỳ vọng cho TP.HCM

Với mục tiêu phấn đấu kiểm soát dịch trước ngày 15/9/2021, TP.HCM đang dồn toàn lực để đáp ứng các tiêu chí khắt khe này. Việc bóc tách F0 ra khỏi cộng đồng thông qua các đợt xét nghiệm diện rộng là chìa khóa để kéo giảm các chỉ số về mắc mới. Tuy nhiên, thực tế cho thấy đây là một bài toán khó khi biến chủng Delta có tốc độ lây lan cực nhanh.

Các chuyên gia y tế nhận định, bộ tiêu chí tại Quyết định 3989/QĐ-BYT không chỉ là cái đích để hướng tới mà còn là lời cảnh báo để các địa phương không được chủ quan. Chỉ khi các chỉ số thực sự "hạ nhiệt" một cách bền vững, việc quay trở lại trạng thái "bình thường mới" mới thực sự an toàn.

Nếu quý độc giả cần tư vấn thêm về các quy định phòng chống dịch hoặc các vấn đề pháp lý liên quan trong giai đoạn giãn cách, vui lòng liên hệ tổng đài để được hỗ trợ kịp thời.